Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ, ο νέος υπερυπολογιστής που αναμένεται να μεταμορφώσει το ερευνητικό και καινοτομικό τοπίο της Ελλάδας, μπαίνει πλέον στην τελική φάση της υλοποίησής του: το σύνολο του συστήματος έχει ήδη συναρμολογηθεί στο εργοστάσιο της HPE στην Τσεχία και βρίσκεται υπό πλήρη τεχνικό έλεγχο πριν τη μεταφορά του στον τελικό χώρο εγκατάστασης, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ).
Ήδη, οι πρώτες φωτογραφίες του νέου υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ, είδαν το φως της δημοσιότητας και δημιουργούν ρίγη ανυπομονησίας σε όλους εκείνους που αναμένουν την έναρξη λειτουργίας του, στις εγκαταστάσεις του Λαυρίου. Εγκαταστάσεις που διαμορφώνονται προκειμένου να τον υποδεχτούν μέσα στο καλοκαίρι.
Πρόκειται για μια πολύ σύνθετη κατασκευή ειδικών cabinets με απευθείας υδρόψυξη και υψηλές προδιαγραφές ισχύος, που ενσωματώνει πάνω από 2.000 ισχυρά superchips NVIDIA Grace Hopper (GH200), σχεδιασμένα ειδικά για μεγάλες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Στα εργαστήρια της HPE γίνονται αυτή την περίοδο εκτεταμένες δοκιμές λειτουργίας των επιμέρους μονάδων και της αλληλεπίδρασής τους ως ενιαίο σύστημα, ώστε πριν από τη μεταφορά και την εγκατάσταση στο Λαύριο να έχει τεκμηριωθεί η σταθερότητά του και η απόδοσή του υπό πραγματικά φορτία εργασίας.
Το έργο χρηματοδοτείται σε φάσεις: η «Φάση Α» καλύπτεται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων με συνολικό ποσό 29.200.000,00 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Η «Φάση Β» προβλέπει αναβάθμιση του υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ με χρηματοδότηση από το EuroHPC Joint Undertaking, κατά μέγιστο ποσό 12.679.900,75 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Η συνολική επένδυση σε επίπεδο εξοπλισμού, εγκατάστασης, υποδομών ψύξης και παροχής ισχύος, καθώς και η δημιουργία του AI Factory συνοδεύεται από πρόσθετα κόστη υποστήριξης, λειτουργίας και ανθρωπίνου δυναμικού που διασφαλίζουν τη βιώσιμη λειτουργία της πλατφόρμας μακροπρόθεσμα.
Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής ΔΑΙΔΑΛΟΣ έχει ήδη συναρμολογηθεί πλήρως και βρίσκεται στο στάδιο των τελικών δοκιμών, πριν από τη μεταφορά και την εγκατάστασή του στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίου.
Και συνέχισε: «Ως υπολογιστικός πυρήνας του AI Factory Pharos, θα προσφέρει σε νεοφυείς επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και δημόσιους φορείς πρόσβαση σε προηγμένες υποδομές που μέχρι σήμερα ήταν προνόμιο λίγων κρατών. Από την υγεία και τη βιώσιμη ανάπτυξη έως την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να διαμορφώνει -και όχι απλώς να ακολουθεί- τις εξελίξεις.
Με τον ΔΑΙΔΑΛΟ οικοδομούμε έναν νέο πυλώνα ψηφιακής κυριαρχίας. Κάνουμε πράξη την επιλογή μας για μια οικονομία γνώσης, τεχνολογίας και εξωστρέφειας, με ουσιαστικό και ενεργό ρόλο στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης».
Με βάση τις μετρήσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ αναμένεται να φθάσει σε υπολογιστική ισχύ άνω των 89 τετράκις εκατομμυρίων αριθμητικών πράξεων ανά δευτερόλεπτο (89·10^15 FLOPS σε διπλή ακρίβεια). Σε σχέση με οικιακούς υπολογιστές και τυπικά επαγγελματικά συστήματα, αυτό αντιστοιχεί σε πολλαπλάσια ταχύτητας που μετριέται σε εκατομμύρια φορές, γεγονός που του δίνει τη δυνατότητα να εκτελεί σε ώρες ή ημέρες υπολογιστικά προβλήματα που σε συμβατικά μηχανήματα απαιτούν εβδομάδες ή μήνες.
Η εγκατάσταση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ στην Ελλάδα σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ένα τόσο ισχυρό σύστημα φιλοξενείται στη χώρα και αναμένεται να τοποθετήσει το ΕΜΠ και το Λαύριο ανάμεσα στις κορυφαίες υπολογιστικές υποδομές της Ευρώπης, σε επίπεδο περιφερειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η οργάνωση και λειτουργία του συστήματος δεν περιορίζεται στην «μηχανή». Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη υποδομή όπου ο υπερυπολογιστής θα αποτελεί την καρδιά του Pharos, ενός AI Factory που θα παρέχει το service layer: κανόνες πρόσβασης, υποστήριξη, εργαλεία, διαχείριση δεδομένων και ανθρώπινη τεχνογνωσία.
Το Pharos στοχεύει να κάνει την υπερυπολογιστική ισχύ προσιτή σε ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια, νεοφυείς επιχειρήσεις και το δημόσιο, προσφέροντας υπηρεσίες και τεχνική βοήθεια ώστε οι χρήστες να αξιοποιούν τη μεγάλη υπολογιστική ισχύ με ασφάλεια, συμμόρφωση και αποδοτικότητα.
Η πρακτική σημασία της υποδομής είναι άμεση και πολυεπίπεδη. Για τις ελληνικές startups και τις ΜμΕ, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ και το Pharos σημαίνουν πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ και τεχνική υποστήριξη που έως σήμερα ήταν προσιτά μόνο μέσω ακριβών εμπορικών cloud υπηρεσιών ή με σημαντικές καθυστερήσεις πρόσβασης σε διεθνή κέντρα.
Αυτό μπορεί να μειώσει το κόστος ανάπτυξης και να επιταχύνει τους κύκλους εκπαίδευσης και βελτιστοποίησης μοντέλων ΤΝ, επιτρέποντας ταχύτερη μετάβαση από proof-of-concept σε λειτουργικά πρωτότυπα και πιλοτικές εφαρμογές σε τομείς όπως η υγεία, οι δημόσιες υπηρεσίες, η ενέργεια και το περιβάλλον.
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ δεν θα λειτουργεί απομονωμένα: εντάσσεται σε ένα ευρωπαϊκό οικοσύστημα AI Factories και υπολογιστικών κόμβων, ενισχύοντας διασυνδέσεις με γειτονικές χώρες μέσω «αντένων» του Pharos, γεγονός που αναβαθμίζει τη γεωπολιτική και τεχνολογική θέση της Ελλάδας στην περιοχή.
Η διαδικασία εγκατάστασης και πλήρους λειτουργίας έχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα: ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ θα εγκατασταθεί στο Λαύριο το καλοκαίρι του 2026, ενώ η πλήρης λειτουργία και παροχή υπηρεσιών προς το οικοσύστημα καινοτομίας της χώρας μέσω του Pharos αναμένεται το φθινόπωρο του 2026.
Παρά τα προφανή οφέλη, το εγχείρημα δεν στερείται προκλήσεων: η διαχείριση υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης και η ανάγκη για αξιόπιστη και επεκτάσιμη ψύξη σε κέντρο που φιλοξενεί υδρόψυκτα cabinets απαιτεί αυστηρό σχεδιασμό υποδομών και συντήρησης.
Σε τελική ανάγνωση, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ και το Pharos αποτελούν μια στρατηγική επένδυση που στοχεύει να κλείσει χρόνιες τεχνολογικές και υπολογιστικές ελλείψεις στην Ελλάδα.
