Η φράση στα ρομανί «Dikh he na bister» (Κοίτα και μην ξεχνάς), που χρησιμοποιείται διεθνώς ως σύμβολο μνήμης για το Ολοκαύτωμα των Ρομά (Porajmos), έγινε πράξη από μια ομάδα ενηλίκων Ρομά και μη Ρομά, οι οποίοι ταξίδεψαν από τη Θεσσαλονίκη στο Άουσβιτς και το Μπιρκενάου, συμμετέχοντας σε πρόγραμμα της οργάνωσης United Societies of Balkans (USB). Οι εμπειρίες και τα βιώματα μεταφέρθηκαν, μέσα από εργαστήρια, σε σχολεία και έγιναν τέχνη στην έκθεση Forgotten Stars, η οποία φιλοξενείται στο Goethe-Institut και εγγενιάστηκε το μεσημέρι, με αφορμή την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος, από τον Αναπληρωτή Γενικό Πρόξενο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στη Θεσσαλονίκη, Mark Strohmenger. Η έκθεση δημιουργήθηκε από 25 νέους και νέες στο πλαίσιο του ομώνυμου προγράμματος, χρηματοδοτούμενου από το Ελληνογερμανικό Ταμείο για το Μέλλον και με την υποστήριξη του Γερμανικού Γενικού Προξενείου. Εστιάζει στη μνήμη της γενοκτονίας του Ρομά πληθυσμού κατά το Ολοκαύτωμα, μέσα από καλλιτεχνικά έργα, φωτογραφίες και ποίηση, όπως ανέφεραν στο ΑΠΕ/ΜΠΕ οι Ναυσικά Καρακομνηνού και Αλεξία Αναστασιάδη από την USB.Ένας Ρομά επισκέπτης στο Άουσβιτς γράφει τραγούδι
Μεταξύ των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, ο 29χρονος Ρομά Πρόδρομος Μαρτίνης, ο οποίος επισκέφθηκε τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, έγραψε ένα ποίημα και ένα τραγούδι για την εμπειρία του. Οι στίχοι τους είναι αναρτημένοι στην έκθεση και το τραγούδι που συνέθεσε «ντύνει» το βίντεο της έκθεσης. «Πάντα ήθελα να επισκεφθώ το Άουσβιτς, αλλά αυτό που είδα ξεπέρασε κάθε φαντασία. Ο θάνατος είναι ίδιος, είτε είσαι Ρομά, Εβραίος, ανάπηρος, ομοφυλόφιλος», δηλώνει στο ΑΠΕ/ΜΠΕ. Επιστρέφοντας στον Δενδροπόταμο Θεσσαλονίκης, ο 29χρονος δεν σταμάτησε να μιλάει σε παιδιά για την εμπειρία του, από την οποία εμπνεύστηκε να γράψει στίχους και μουσική για το τραγούδι του «In the dawn of silence».
«Το τραγούδι μου βγήκε σχεδόν αμέσως, άλλωστε γράφω στίχους και μουσική ως αυτοδίδακτος μουσικός. Έγραψα και ένα ποίημα, για πρώτη φορά στη ζωή μου, με τίτλο Η νύχτα της φωτιάς.
Στους τελευταίους στίχους του ποιήματός του, γράφει:
…Ο θάνατος ήρθε γρήγορα
Μα δεν ήρθε αθόρυβα
Μας είπαν πως θα μας ξεχάσουν
Μας είπαν πως δεν θα μείνει τίποτα
Μα εκείνη τη νύχτα
Δεν φύγαμε σαν σκιές
Φύγαμε σαν φωτιά.
Σήμερα, στις 20:00, στο πλαίσιο της Ημέρας Μνήμης, θα πραγματοποιηθεί στον ίδιο χώρο η προβολή του ντοκιμαντέρ «Η Τέχνη της Μνήμης», από το Goethe-Institut Θεσσαλονίκη.
ΦΩΤΟ ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΧΗΡΑΣ
