του ανταποκριτή μας Β.Λωλίδη
Η λύρα του Πόντου αποκτά μόνιμη θέση στη Λευκόπετρα Ξάνθης, μέσα από ένα μνημείο που βρίσκεται στα τελευταία στάδια κατασκευής στην είσοδο της βόρειας πλευράς της κεντρικής πλατείας του χωριού. Το έργο, που έχει έντονο συμβολισμό για τον Ποντιακό Ελληνισμό, προχωρά με πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων Λευκόπετρας Ξάνθης «Οι Σταυραετοί του Πόντου».
Για τους Πόντιους η λύρα δεν είναι απλώς ένα μουσικό όργανο. Είναι ο ήχος της μνήμης, η φωνή των προγόνων και οι αφηγήσεις των πατρίδων που χάθηκαν, αλλά δεν ξεχάστηκαν. Στις χορδές της κουβαλά τραγούδια, θρήνους, χαρές και ιστορίες γενεών που διατήρησαν ζωντανή την ταυτότητά τους, μακριά από τη γη των προγόνων τους.
Ο σύλλογος, που για αρκετά χρόνια είχε αδρανοποιηθεί, επανήλθε στη δράση όταν μια ομάδα νέων και δραστήριων ανθρώπων αποφάσισε να τον επαναδραστηριοποιήσει, δίνοντας νέα πνοή στις πολιτιστικές πρωτοβουλίες του χωριού. «Μια ομάδα νέων ανθρώπων θελήσαμε να δώσουμε και πάλι ζωή στον σύλλογο. Μέσα στις δράσεις που αποφασίσαμε ήταν και η κατασκευή ενός μνημείου αφιερωμένου στους προγόνους μας και στην Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού», αναφέρει η πρόεδρος του συλλόγου, Κωνσταντίνα Ναβροζίδου.
Η ίδια εξηγεί ότι η Λευκόπετρα είναι προσφυγικό χωριό, που δημιουργήθηκε από οικογένειες οι οποίες εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών. Σήμερα αριθμεί περίπου 700 κατοίκους και είναι μεικτό χωριό, όπου χριστιανοί και μουσουλμάνοι συμβιώνουν αρμονικά, διατηρώντας ζωντανή την ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα του τόπου.
Η ιδέα για την ανέγερση του μνημείου ανήκε στο μέλος του συλλόγου Βασιλική Κυριακίδου και σύντομα υποστηρίχθηκε από το διοικητικό συμβούλιο. Για να γίνει πραγματικότητα, τα μέλη συγκέντρωσαν οικονομικούς πόρους, εξασφάλισαν τη συνδρομή του δήμου Αβδήρων και πρόσφεραν πολλές ώρες προσωπικής και εθελοντικής εργασίας, τόσο για την κατασκευή του μνημείου όσο και για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου.
Την συνολική καλλιτεχνική σύλληψη και την εποπτεία του έργου έχει ο καλλιτέχνης και συγγραφέας Δημήτρης Αβούρης από τη Ζάκυνθο. Η μπρούντζινη λύρα σχεδιάστηκε από τον γλύπτη Ιορδάνη Ποιμενίδη, ενώ ο Δημήτρης Αβούρης φιλοτέχνησε το μαρμάρινο βάθρο, χρησιμοποιώντας λευκό ακατέργαστο μάρμαρο θαλάσσης, το οποίο επεξεργάστηκε εξ ολοκλήρου στο χέρι ώστε να πάρει τη σημερινή του μορφή.
Το μνημείο έχει κυκλική μορφή και περιμετρικά του κοσμείται από τέσσερις ποντιακές λύρες, ενώ στην κορυφή δεσπόζει η μεγάλη λύρα από χυτό μπρούντζο, ύψους περίπου 1,30 μέτρων. Ο σχεδιασμός του αποτυπώνει τον άρρηκτο δεσμό των Ποντίων με τη μουσική, την ιστορία και την πολιτιστική τους κληρονομιά.
«Η ποντιακή λύρα είναι κάτι περισσότερο από ένα μουσικό όργανο. Είναι παράδοση, μνήμες, ήθη, έθιμα και εικόνες από τις πατρίδες που άφησαν πίσω τους οι πρόγονοί μας», τονίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η κ. Ναβροζίδου, υπογραμμίζοντας ότι για κάθε Πόντιο μπορεί να συμβολίζει κάτι διαφορετικό, με κοινό όμως παρονομαστή τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Οι εργασίες βρίσκονται πλέον στην τελική ευθεία και, σύμφωνα με την πρόεδρο του συλλόγου, στόχος είναι μέχρι το τέλος του καλοκαιριού να έχουν ολοκληρωθεί τόσο το μνημείο όσο και ο περιβάλλων χώρος, που διαμορφώνεται επίσης με την προσωπική εργασία των μελών του διοικητικού συμβουλίου.
Όταν το έργο παραδοθεί, δεν θα είναι μόνο ένα τοπόσημο για τη Λευκόπετρα. Θα είναι σημείο μνήμης και περισυλλογής, ένας διαχρονικός φόρος τιμής στις γενιές των προσφύγων που μετέφεραν από τον Πόντο τις μνήμες, την πίστη και τις παραδόσεις τους. Παράλληλα, θα υπενθυμίζει στις νεότερες γενιές ότι η ιστορική μνήμη διατηρείται ζωντανή όταν γίνεται μέρος της καθημερινότητας μιας τοπικής κοινωνίας.
– Τις φωτογραφίες παραχώρησε η Κωνσταντίνα Ναβροζίδου
