Βαθιά θλίψη εκφράζει η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος για την Έλσα Γαλανίδου – Μπαλφούσια, την εκπαιδευτικό, λαογράφο και ερευνήτρια που έφυγε από τη ζωή χτες, Δευτέρα, σε ηλικία 94 ετών.
Στην ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία κάνει λόγο για μια σπουδαία μορφή των ποντιακών γραμμάτων, καθώς η Έλσα Γαλανίδου – Μπαλφούσια αφιέρωσε τη ζωή και το έργο της στην έρευνα, την καταγραφή και τη διάσωση της ιστορίας, της λαογραφίας και των παραδόσεων του Ποντιακού Ελληνισμού.
Γεννήθηκε στον Πειραιά από γονείς πρόσφυγες με καταγωγή από την Αργυρούπολη του Πόντου και μετέτρεψε τη μνήμη της προσφυγικής γενιάς σε έργο ζωής. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών και ακολούθησε μακρά πορεία στην ιδιωτική εκπαίδευση, από την οποία αποχώρησε ως λυκειάρχης.
Αρχικά ασχολήθηκε με ζητήματα ιστορίας και λαογραφίας της Ηπείρου, όμως με την καθοδήγηση του βυζαντινολόγου και επί σειρά ετών προέδρου της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, Οδυσσέα Λαμψίδη, στράφηκε συστηματικά στη μελέτη του Ποντιακού Ελληνισμού. Από εκεί και πέρα, η ποντιακή λαογραφία έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της.
Με υπομονή, επιστημονική συνέπεια και αγάπη για τον Πόντο, κατέγραψε ήθη, έθιμα, παραδόσεις, αφηγήσεις, δοξασίες και στοιχεία της καθημερινής ζωής των Ελλήνων του Πόντου, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάσωση ενός πολύτιμου τμήματος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Για χρόνια υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών και υπεύθυνη της βιβλιοθήκης της, ενώ συμμετείχε επίσης στην Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων, στον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και σε ποντιακά σωματεία της Αττικής. Εργασίες και μελέτες της δημοσιεύθηκαν στον ποντιακό Τύπο, ενώ υπήρξε άμισθη συνεργάτιδα της εφημερίδας «Εύξεινος Πόντος», όπου μοιραζόταν τον καρπό της έρευνάς της. Παράλληλα, έδωσε δεκάδες διαλέξεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και συμμετείχε σε ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές, μεταφέροντας τις γνώσεις της και αναδεικνύοντας τον λαογραφικό πλούτο του Πόντου.
Στην παρακαταθήκη της περιλαμβάνονται τα βιβλία «Ποντιακή λαογραφία: Οι 4 εποχές και οι μήνες τους», «Ο Άγιος Γεώργιος στον Ελληνισμό του Πόντου», «Η λαϊκή μετεωρολογία στον Πόντο και τα φυσικά φαινόμενα», «Λαογραφικά του Πόντου: Απ’ όσα μου είπαν και… άλλα» και «Σαχταρίτσα – Μαρίτσα: Από τα παραμύθια του ποντιακού ελληνισμού», το οποίο συνέγραψε με τον Χριστόφορο Ευστ. Χριστοφορίδη.
Η προσφορά της τιμήθηκε από σημαντικούς φορείς και πολλά ποντιακά σωματεία της Αττικής.
Η Ομοσπονδία σημειώνει ότι μέχρι το τέλος της ζωής της διατηρούσε αδιάκοπη σχέση με τον Πόντο και τα γράμματά του. Ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία παρέμενε ενεργή, διάβαζε, μελετούσε, ενδιαφερόταν για εκδόσεις και βιβλία, συζητούσε και ασχολούνταν με τα ζητήματα του Ποντιακού Ελληνισμού, έχοντας ως στάση ζωής την ποντιακή παράδοση.
«Η απώλειά της αφήνει φτωχότερα τα ποντιακά γράμματα. Παραμένει, όμως, πολύτιμη η παρακαταθήκη που αφήνει στις επόμενες γενιές: τα βιβλία, οι μελέτες και οι καταγραφές της, αλλά κυρίως η προσήλωσή της στη διάσωση και μετάδοση της ιστορικής μνήμης και της λαογραφικής κληρονομιάς του Πόντου», επισημαίνει η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος και εκφράζει τα ειλικρινή και θερμά συλλυπητήριά της στην οικογένεια και στους οικείους της.
Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 13:00, στο Νεκροταφείο Κηφισιάς.
*φωτογραφία: Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος
