«Από τη Σαμοθράκη δεν ξεκινάει ούτε τελειώνει η Ελλάδα, η Σαμοθράκη είναι η Ελλάδα». Με αυτή τη φράση ο υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για τον Τομέα Μακεδονίας και Θράκης, Κώστας Γκιουλέκας, έδωσε το στίγμα για την έναρξη του 19ου Δημοσιογραφικού Συνεδρίου Σαμοθράκης, που επιστρέφει φέτος στο νησί του Έβρου και φέρνει στο ίδιο τραπέζι δημοσιογράφους, ακαδημαϊκούς, επιστήμονες, εκπροσώπους θεσμών και μαθητές από ακριτικές περιοχές.
Το 19ο Συνέδριο διεξάγεται από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, με συνδιοργανωτές την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών και την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα και με την υποστήριξη του Προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη. Στις εργασίες συμμετέχουν 45 ομιλητές και 150 δημοσιογράφοι, που επελέγησαν με κλήρωση από τις δημοσιογραφικές ενώσεις όλης της χώρας.
Η Σαμοθράκη ως σημείο αναφοράς για τη δημοσιογραφία
Η φετινή διοργάνωση επιχειρεί να ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για τον ρόλο της δημοσιογραφίας σε μια περίοδο όπου η ενημέρωση αλλάζει με ταχύτητα, οι πλατφόρμες πολλαπλασιάζονται και η δημόσια συζήτηση δοκιμάζεται από την υπερπληροφόρηση. Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο ζητήματα που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή δημοσιογραφική πρακτική: η ελληνική γλώσσα και η σχέση της με τα σύγχρονα μέσα ενημέρωσης και, από την άλλη, η περιβαλλοντική κρίση και ο τρόπος με τον οποίο καταγράφεται και μεταδίδεται στο κοινό.
Μέσω διαδικτυακού χαιρετισμού, ο υφυπουργός Παιδείας για την Ανώτατη Εκπαίδευση Νίκος Παπαϊωάννου μίλησε για τη σημασία και την αξία της ελληνικής γλώσσας, αλλά και για τη συμβολή της δημοσιογραφίας στην εξέλιξη και τη διαμόρφωσή της.
Μήνυμα απηύθυνε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο οποίος αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για την προστασία και τη στήριξη του δημοσιογραφικού επαγγέλματος.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Σαμοθράκης Θανάσης Βίτσας καλωσόρισε τους συνέδρους στο νησί, περιγράφοντας τη Σαμοθράκη ως έναν δύσκολο αλλά περήφανο τόπο. Αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη σχέση των κατοίκων με τις δυσκολίες και στην ανάγκη να τις αντιμετωπίζουν με αντοχή, αλλά και στα προβλήματα που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι υποδομές του νησιού. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις καταστροφές που προκάλεσε το ακραίο καιρικό φαινόμενο του 2017, με σημαντικές ζημιές στις υποδομές και στο οδικό δίκτυο, μέρος των οποίων, όπως σημείωσε, δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί.
Η Περιφέρεια ΑΜΘ και η προσπάθεια ενίσχυσης του θεσμού
Με σαφή αναφορά στη διαδρομή του Συνεδρίου αλλά και στη σημασία της συνέχειάς του τοποθετήθηκε ο περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης.
Η Σαμοθράκη, όπως σημείωσε, έχει πλέον εξελιχθεί σε σημείο συνάντησης της δημοσιογραφίας με την επιστημονική κοινότητα, έναν χώρο όπου άνθρωποι διαφορετικών πεδίων μπορούν να συζητήσουν για ζητήματα που ξεπερνούν τα όρια της καθημερινής επικαιρότητας.
Ο κ. Τοψίδης αναφέρθηκε στην πορεία του Συνεδρίου από μια πρωτοβουλία με τοπικά χαρακτηριστικά σε έναν θεσμό που απέκτησε σταδιακά ευρύτερη απήχηση, φτάνοντας να προσελκύει ενδιαφέρον και πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Η εξέλιξη αυτή, όπως υπογράμμισε, δεν ήταν αυτόματη, αλλά αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που χτίστηκε με συνέπεια και υπευθυνότητα.
Για την Περιφέρεια ΑΜΘ, η ενίσχυση του Συνεδρίου εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια στήριξης της Σαμοθράκης. Ο περιφερειάρχης αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις και στα έργα που έχουν προχωρήσει στο νησί, με στόχο τη βελτίωση των υποδομών και της ποιότητας ζωής των κατοίκων.
Η επιλογή της Περιφέρειας να στηρίξει ενεργά τη διοργάνωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το συνέδριο επιχειρεί να συνδέσει τον δημοσιογραφικό διάλογο με τις ανάγκες της ακριτικής Ελλάδας. Η Σαμοθράκη λειτουργεί έτσι όχι μόνο ως τόπος διεξαγωγής αλλά και ως μέρος του ίδιου του περιεχομένου της συζήτησης.
Από την οικονομική κρίση στην επανεκκίνηση του Συνεδρίου
Για τον πρόεδρο της ΠΟΕΣΥ Σωτήρη Τριανταφύλλου, η φετινή διοργάνωση αποτελεί ακόμη ένα βήμα στην προσπάθεια να αποκτήσει το Δημοσιογραφικό Συνέδριο Σαμοθράκης τη δυναμική που είχε στο παρελθόν.
Το Συνέδριο έχει διανύσει μακρά διαδρομή. Ξεκίνησε ως πρωτοβουλία με έντονο τοπικό αποτύπωμα και εξελίχθηκε σε σημείο αναφοράς για τον δημοσιογραφικό κόσμο. Η οικονομική κρίση οδήγησε στη διακοπή του το 2008, για να επανέλθει το 2022. Η σημερινή διοργάνωση είναι η τρίτη μετά την επανεκκίνησή του και εντάσσεται στην προσπάθεια να εδραιωθεί ξανά ως θεσμός του δημοσιογραφικού χώρου.
Ο κ. Τριανταφύλλου έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον συμβολισμό της Σαμοθράκης, υπογραμμίζοντας τη συμβολή του νησιού στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή της ελληνικής γλώσσας ως μίας από τις δύο βασικές θεματικές του φετινού συνεδρίου δεν είναι τυχαία.
Η συζήτηση αφορά τον τρόπο με τον οποίο η γλώσσα χρησιμοποιείται στα σύγχρονα μέσα, τη συμβολή της δημοσιογραφίας στην εξέλιξή της και την ευθύνη των δημοσιογράφων σε ένα περιβάλλον όπου η είδηση μεταδίδεται πλέον ταυτόχρονα από τηλεόραση, ραδιόφωνο, ιστοσελίδες, κοινωνικά δίκτυα και νέες ψηφιακές πλατφόρμες.
Στην έναρξη του Συνεδρίου βρέθηκαν και οι επικεφαλής των ενώσεων που συγκροτούν την ΠΟΕΣΥ: η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου, ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΜΘ Γιάννης Βοϊτσίδης, ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΠΗΝ Κυριάκος Κορτέσης, ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΘΣΤΕΕ Δημήτρης Χορταργιάς και ο πρόεδρος της ΕΣΠΗΤ Θέμης Μπερεδήμας.
Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσαν οι βραβεύσεις μαθητών και εκπαιδευτικών από τα Δίκαια Έβρου και τον Βώλακα Κάτω Νευροκοπίου, που πραγματοποιήθηκαν από τις τέσσερις ενώσεις που συμμετέχουν στην ΠΟΕΣΥ. Η παρουσία των ακριτικών σχολείων έδωσε έναν διαφορετικό τόνο στην έναρξη, μεταφέροντας στο κέντρο της δημοσιογραφικής συζήτησης την Ελλάδα των συνόρων και των μικρών τοπικών κοινωνιών.
Παράλληλα, τιμήθηκαν οι άνθρωποι που συνέβαλαν στη δημιουργία και την πορεία του Δημοσιογραφικού Συνεδρίου Σαμοθράκης, αναγνωρίζοντας τη συμβολή όσων πίστεψαν από την αρχή στην ιδέα και εργάστηκαν ώστε η διοργάνωση να αποκτήσει διάρκεια και θεσμικό χαρακτήρα.
Στην διάρκεια της πρώτης ημέρας των εργασιών, στη συζήτηση για τη γλώσσα συμμετέχουν μεταξύ άλλων ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης, ο δημοσιογράφος Νίκος Ξυδάκης, η καθηγήτρια γλωσσολογίας και ελληνικής γλώσσας Νικολέττα Τσιτσανούδη-Μαλλίδη και ο συγγραφέας Νίκος Σαραντάκος, μαζί με ακαδημαϊκούς και δημοσιογράφους.
Παράλληλα, το Συνέδριο ανοίγει τον διάλογο προς την ελληνική ομογένεια, με συμμετοχές και αναφορές σε δημοσιογραφικά μέσα και φορείς από την Κύπρο, την Ευρώπη, την Κωνσταντινούπολη, την Αίγυπτο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η ενότητα «Ελλάδα των ακριτικών σχολείων», μέσα από την οποία μαθητές και εκπαιδευτικοί από περιοχές όπως τα Δίκαια Έβρου και ο Βώλακας του Κάτω Νευροκοπίου αποκτούν χώρο σε μια διοργάνωση που αφορά κατεξοχήν τον δημοσιογραφικό κόσμο.
Η περιβαλλοντική κρίση στο επίκεντρο της δημοσιογραφικής κάλυψης
Η δεύτερη μεγάλη θεματική του Συνεδρίου αφορά την περιβαλλοντική κρίση και τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνεται στη δημοσιογραφία. Πρόκειται για ένα πεδίο στο οποίο η δημοσιογραφική εργασία καλείται να συνδυάσει την ταχύτητα της ενημέρωσης με την επιστημονική τεκμηρίωση. Οι φυσικές καταστροφές, η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι επιπτώσεις τους στις τοπικές κοινωνίες αποτελούν πλέον σταθερό κομμάτι της ειδησεογραφίας.
Στη Σαμοθράκη, η συζήτηση φέρνει κοντά επιστήμονες, μετεωρολόγους, εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, περιβαλλοντικές οργανώσεις και δημοσιογράφους. Μεταξύ των συμμετεχόντων είναι ο ακαδημαϊκός και εθνικός εκπρόσωπος για την κλιματική αλλαγή Χρήστος Ζερεφός, ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς και ο Σάκης Αρναούτογλου, ενώ συμμετέχουν επίσης εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, του ΟΦΥΠΕΚΑ, της WWF Ελλάς, του επιχειρηματικού χώρου και δημοσιογράφοι που καλύπτουν συστηματικά περιβαλλοντικά θέματα.
Το ερώτημα δεν αφορά μόνο το πώς μεταδίδεται μια είδηση για μια καταστροφή, αλλά και το πώς η δημοσιογραφία μπορεί να εξηγήσει την επιστημονική πληροφορία, να αναδείξει τις συνέπειες για τις τοπικές κοινωνίες και να διατηρήσει την αξιοπιστία της σε ένα περιβάλλον όπου η εικόνα και η πληροφορία διακινούνται σχεδόν ταυτόχρονα.
Το 19ο Δημοσιογραφικό Συνέδριο Σαμοθράκης επιχειρεί να θέσει ένα ερώτημα που αφορά όχι μόνο τους δημοσιογράφους αλλά το σύνολο της δημόσιας ζωής: πώς μπορεί η ενημέρωση να παραμένει αξιόπιστη, τεκμηριωμένη και ουσιαστική σε μια εποχή διαρκούς ταχύτητας. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η γλώσσα, ως εργαλείο με το οποίο η δημοσιογραφία περιγράφει, εξηγεί και διαμορφώνει τον δημόσιο λόγο. Από την άλλη, η περιβαλλοντική κρίση, ως ένα σύνθετο ζήτημα που απαιτεί γνώση, διασταύρωση και υπεύθυνη παρουσία στο πεδίο.
Για μια ακόμη χρονιά η Σαμοθράκη γίνεται για τρεις μέρες κάτι περισσότερο από τον τόπο διεξαγωγής ενός συνεδρίου. Γίνεται σημείο συνάντησης για μια συζήτηση που αφορά το παρόν και το μέλλον της ενημέρωσης, με την ελληνική γλώσσα, το περιβάλλον και τον ρόλο του δημοσιογράφου να βρίσκονται στο ίδιο κάδρο.
Οι εργασίες του συνεδρίου αναμεταδίδονται: https://www.youtube.com/watch?v=NSG4rpiFFfw
