Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει εξελιχθεί σε πολυδιάστατο οικονομικό σοκ, με επιπτώσεις που ξεπερνούν την ενεργειακή αγορά. Μετά από σχεδόν τρεις μήνες πολέμου, οι επιπτώσεις επηρεάζουν τη ναυτιλία, τα λιπάσματα, τα τρόφιμα και τις βιομηχανικές πρώτες ύλες, δημιουργώντας σοβαρές προκλήσεις για την παγκόσμια οικονομία.
Η μεγαλύτερη άμεση επίπτωση αφορά την ενέργεια, καθώς η διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει μειώσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο. Η IEA προειδοποιεί για έλλειμμα προσφοράς έως το 2026, με το Brent να αναμένεται να φτάσει τα 107 δολάρια το βαρέλι. Οι απώλειες από τον Φεβρουάριο ανέρχονται σε 12,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, με την παραγωγή των χωρών του Κόλπου να βρίσκεται 14,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα.
Η κρίση επηρεάζει επίσης την αγροδιατροφική αλυσίδα, με το IMF να επισημαίνει ότι περίπου το ένα τρίτο των φορτίων λιπασμάτων διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές τροφίμων, καθώς οι διαταραχές συμπίπτουν με την περίοδο σποράς στο βόρειο ημισφαίριο.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από τα προβλήματα στη ναυτιλία και τα logistics, που καθιστούν την εφοδιαστική αλυσίδα πιο ακριβή και αβέβαιη. Η UNCTAD προειδοποιεί ότι οι επιπτώσεις από τη διαταραχή στη διέλευση από το Ορμούζ επηρεάζουν τις ενεργειακές αγορές και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, προκαλώντας αύξηση ναύλων και ασφαλίστρων.
Η Ελλάδα, αν και δεν αντιμετωπίζει άμεσες ελλείψεις καυσίμων, διατρέχει σοβαρό κίνδυνο ακρίβειας και περιορισμένης διαθεσιμότητας σε βιομηχανικά αγαθά. Η κρίση απαιτεί προετοιμασία και συνεργασία για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, τη διαφοροποίηση προμηθευτών και την παρακολούθηση των μη ενεργειακών εξαρτήσεων.
