Οι ξένες γλώσσες γεμίζουν αυτές τις μέρες τους δρόμους, τα μαγαζιά και τα ταβερνάκια της Θεσσαλονίκης, καθώς επισκέπτες από πολλές χώρες αναζητούν το δικό τους τουριστικό σουβενίρ πριν φύγουν. Από το κλασικό μαγνητάκι με τον Λευκό Πύργο μέχρι αντικείμενα για σκύλους και γάτες, η αγορά της πόλης δείχνει πως τα αναμνηστικά έχουν περάσει σε νέα εποχή.
Όπως λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Ραφαήλ – Συμεών Θεοφανίδης, ιδιοκτήτης καταστήματος απέναντι από το λιμάνι με ιστορία τριών δεκαετιών και εκατομμύρια σουβενίρ που έχουν πουληθεί όλα αυτά τα χρόνια, η ασφαλής επιλογή παραμένει το μαγνητάκι, όμως ολοένα και πιο συχνά οι τουρίστες ζητούν αντικείμενα που μέχρι πριν λίγα χρόνια δύσκολα θα τα έβλεπε κανείς ως αναμνηστικά. Πολλά από αυτά απευθύνονται αποκλειστικά σε κατοικίδια.
«Οι μινιατούρες με τα διάσημα τοπόσημα, όπως η Καμάρα και οι Ομπρέλες, παραμένουν από τα πιο δημοφιλή αναμνηστικά, καθώς είναι μικρά, οικονομικά και εύκολα στη μεταφορά στις βαλίτσες των τουριστών, ως μια μικρή υπενθύμιση της πόλης που επισκέφθηκαν. Συνήθως ο Ποσειδώνας, ο Μέγας Αλέξανδρος, οι αρχαιοελληνικές κολόνες, ο μαίανδρος και η ελληνική σημαία μετατρέπονται σε μικρά αντικείμενα που ταξιδεύουν από τη Θεσσαλονίκη σε κάθε γωνιά του κόσμου. Και για να μη μείνουν παραπονεμένα τα τετράποδα της οικογένειας, υπάρχουν και λουριά με μαίανδρο, ρούχα, παιχνίδια και άλλα αξεσουάρ για σκύλους και γάτες, που μάλιστα κάνουν θραύση. Ακόμη και ένα κόκαλο για σκύλους μπορεί να αποκτήσει ελληνικό χαρακτήρα, με υφασμάτινη επένδυση που παραπέμπει σε αρχαιοελληνική κολόνα», σημειώνει ο κ. Θεοφανίδης.
Από τις αξίνες και τα τσόκαρα στα σουβενίρ
Το 1993 το κατάστημα πέρασε στα χέρια της μητέρας του κ. Θεοφανίδη και ο ίδιος μεγάλωσε μέσα σε έναν χώρο που εκείνη διαμόρφωσε με αγάπη και πάθος σε ένα γεμάτο μαγαζί με αντικείμενα για όλα τα βαλάντια και όλα τα γούστα.
«Τα πρώτα χρόνια στο κατάστημα μπορούσε κάποιος να βρει κόσκινα, αξίνες, τσόκαρα, φουρνόφτυαρα και άλλα αντικείμενα μιας άλλης εποχής. Η έννοια του τουριστικού προϊόντος δεν είχε ακόμη τη σημερινή της έκταση. Σταδιακά, όμως, άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα προϊόντα που απευθύνονταν ξεκάθαρα στους επισκέπτες. Το πρώτο ήταν το ελληνικό κασκόλ και το κοντάρι με την ελληνική σημαία. Είχαν κάνει τότε θραύση, ιδιαίτερα στους Έλληνες του εξωτερικού που επέστρεφαν στη χώρα για διακοπές», περιγράφει, σημειώνοντας ότι η μητέρα του, η Δέσποινα Ελευθεριάδου, που έφυγε από τη ζωή μόλις πριν από έναν μήνα, είχε αφιερώσει αμέτρητες ώρες και ήταν σαν να «διάβαζε» τους τουρίστες, ξέροντας τι θέλουν από τη στιγμή που έμπαιναν στο κατάστημα.
«Η μητέρα μου, χωρίς να κάνει ούτε ένα μάθημα ξένων γλωσσών, από εμπειρία, από την τριβή όλα αυτά τα χρόνια της ζωής της με τουρίστες, είχε μάθει παραπάνω από τα βασικά σχεδόν σε όλες τις γλώσσες. Τα αγγλικά ήταν το εύκολο, αλλά έκανε συζητήσεις με Γάλλους, Ρουμάνους, ακόμη και κινεζικά είχε μάθει. Ήταν το πάθος, η αγάπη και η λατρεία της το κομμάτι του τουρισμού και έλεγε: “Θα μας έχουν πάντα στη ζωή τους όλοι όσοι παίρνουν σουβενίρ. Πρέπει να δώσουμε τον καλύτερό μας εαυτό”», εξηγεί.
Ο Ραφαήλ, που ακολουθεί τα χνάρια της και τα μυστικά της, κρατά ζωντανό το ελληνικό στοιχείο, αλλά έχει προσθέσει και πιο σύγχρονες πινελιές, με φαντασία, ώστε η Θεσσαλονίκη να φτάνει στα χέρια, στο σπίτι και στο αμάξι των τουριστών μέσα από ένα σουβενίρ.
«Κάποιες φορές οι πελάτες δεν αρκούνται σε όσα υπάρχουν ήδη στα ράφια. Ζητούν κάτι δικό τους. Ένας επισκέπτης ζήτησε ένα χειροποίητο σανδάλι με πυρογραφημένα επάνω τα ονόματα που ήθελε, μαζί με τον Λευκό Πύργο. Δεν το ήθελε, όμως, σε μικρό μέγεθος. Ζήτησε μεγαλύτερο, ώστε να αποτελεί ξεχωριστό διακοσμητικό για δώρο σε έναν φίλο του που διατηρεί ελληνικό εστιατόριο στη Μελβούρνη. Σε άλλη περίπτωση, πελάτης ζήτησε ένα άγαλμα για το σαλόνι του, με το ύψος του να πλησιάζει το ένα μέτρο. Ήθελε ακόμη μεγαλύτερο, αλλά μετά σκεφτόμασταν πώς θα το πάρει με το αεροπλάνο στην Αυστραλία», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Θεοφανίδης.
Η Θεσσαλονίκη φοριέται
Μία από τις πιο έντονες νέες τάσεις είναι τα ρούχα και τα αξεσουάρ με ελληνικό αποτύπωμα. Καπέλα με τις λέξεις «Θεσσαλονίκη» και «Ελλάδα», μπλουζάκια με τις «Ομπρέλες» του Ζογγολόπουλου, τον Λευκό Πύργο, τον Μέγα Αλέξανδρο, την Καμάρα, το «μάτι» ή την ελληνική σημαία βρίσκονται ψηλά στις προτιμήσεις των τουριστών. Πολλοί διαλέγουν ακόμη και εμφανίσεις εμπνευσμένες από την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου. Η ελληνική αισθητική φτάνει μέχρι και στα μαγιό, με τον μαίανδρο και μοτίβα που παραπέμπουν στην αρχαία Ελλάδα. Για αρκετούς επισκέπτες, το σουβενίρ δεν είναι απλώς ένα αντικείμενο, αλλά ένας τρόπος να συνεχίσουν να «φορούν» τις διακοπές τους και μετά την επιστροφή στην πατρίδα τους, ενώ δεν είναι καθόλου απίθανο η μπλούζα με τον Μέγα Αλέξανδρο να κυκλοφορήσει στην Fifth Avenue της Νέας Υόρκης και στην Oxford Street του Λονδίνου.
