Σημαντικά κενά στην πρόληψη και τη διάγνωση οφθαλμικών προβλημάτων στα παιδιά δημιουργεί η απουσία οργανωμένων οφθαλμολογικών ελέγχων, όπως αναφέρει η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία. Στο παρελθόν, οι έλεγχοι σε μαθητές ήταν εκτενείς, αλλά σήμερα η πρακτική αυτή έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί, με αποτέλεσμα πολλές οφθαλμολογικές παθήσεις να μην ανιχνεύονται εγκαίρως.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ο έλεγχος της όρασης από οφθαλμίατρο στην ηλικία των 3 έως 5 ετών είναι κρίσιμος, καθώς επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση προβλημάτων πριν την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του οπτικού συστήματος. Σύμφωνα με τις συστάσεις της US Preventive Services Task Force (USPSTF), όλα τα παιδιά αυτής της ηλικίας θα πρέπει να υποβάλλονται τουλάχιστον μία φορά σε έλεγχο όρασης.
Επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 1% έως 6% των παιδιών κάτω των 6 ετών εμφανίζουν αμβλυωπία ή παράγοντες κινδύνου για αυτήν. Η αξία του πληθυσμιακού ελέγχου είναι σημαντική, καθώς μπορεί να προλάβει μία περίπτωση αμβλυωπίας για κάθε 48 παιδιά που εξετάζονται. Η καλή όραση επηρεάζει άμεσα τη μαθησιακή διαδικασία, και είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες να υποβάλλονται σε οφθαλμολογικό έλεγχο.
Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία τονίζει την ανάγκη επαναφοράς οργανωμένου, υποχρεωτικού προσχολικού οφθαλμολογικού ελέγχου πριν την εγγραφή στο Δημοτικό, με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη οφθαλμικών παθήσεων.
