Παραπλανητικές θεραπείες για την υγεία των ματιών υπόσχονται ακόμη και αλλαγή χρώματος στην ίριδα, ενώ περιλαμβάνουν πρακτικές χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, όπως η διάγνωση ασθενειών από την ίριδα και ασκήσεις που εμφανίζονται ως λύση για τα γυαλιά.
Με αφορμή τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη και ανέδειξαν τους κινδύνους από την εφαρμογή μη τεκμηριωμένων θεραπειών, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και εφιστά την προσοχή των πολιτών, ώστε να μην πέσουν θύματα απάτης. Η ΕΟΕ επισημαίνει ότι τέτοιες πρακτικές μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένες διαγνώσεις, καθυστερημένη αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων ή και μόνιμες βλάβες στα μάτια.
Παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και τα νεοπλάσματα του οφθαλμού μπορεί να συνυπάρχουν με ικανοποιητική όραση.
H εξέταση στον οφθαλμίατρο δεν αφορά μόνο μετρήσεις, περιλαμβάνει πλήρη εξέταση των ματιών για διερεύνηση πιθανών παθήσεων
Ιριδοδιάγνωση: καμία διαγνωστική αξία. Η λεγόμενη ιριδοδιάγνωση ή ιριδολογία ισχυρίζεται ότι μπορεί να εντοπίσει νοσήματα οργάνων του σώματος από την εμφάνιση της ίριδας, όμως ελεγχόμενες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι η μέθοδος δεν έχει διαγνωστική ακρίβεια μεγαλύτερη από την τύχη. Ο κίνδυνος είναι διπλός, καθώς προκαλεί είτε ψευδείς διαγνώσεις που δημιουργούν άγχος και οδηγούν σε περιττές ή επικίνδυνες θεραπείες είτε ψευδή καθησύχαση που καθυστερεί την έγκαιρη διάγνωση πραγματικών νόσων.
Ασκήσεις που υπόσχονται να καταργήσουν τα γυαλιά δεν στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα όταν παρουσιάζονται ως θεραπεία για μυωπία, πρεσβυωπία ή αστιγματισμό. Οι διαθλαστικές ανωμαλίες οφείλονται στα ανατομικά και οπτικά χαρακτηριστικά του οφθαλμού και δεν διορθώνονται με ασκήσεις, με εξαίρεση συγκεκριμένες ορθοπτικές ασκήσεις για ειδικές διαταραχές της διόφθαλμης όρασης, οι οποίες συστήνονται μόνο μετά από διάγνωση από Οφθαλμίατρο.
Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε κάθε θεραπεία που υπόσχεται θαυματουργά αποτελέσματα χωρίς να έχει δοκιμαστεί σε ελεγχόμενες κλινικές μελέτες και να έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές. Τέτοιες είναι, για παράδειγμα, οι αναγεννητικές εγχύσεις ή τα σκευάσματα που υπόσχονται αναστροφή της γήρανσης του ματιού.
Η ΕΟΕ αποθαρρύνει επίσης την αγορά οφθαλμικών σκευασμάτων από το διαδίκτυο χωρίς ιατρική συνταγή.
Ακόμη και φάρμακα με πραγματική δράση, όπως οι σταγόνες που προσωρινά βελτιώνουν την κοντινή όραση σε άτομα με πρεσβυωπία, απαιτούν προηγούμενο οφθαλμολογικό έλεγχο, επειδή μπορεί να έχουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σε ορισμένους ασθενείς.
Οι επεμβάσεις για κοσμητική αλλαγή του χρώματος των ματιών δεν είναι απλές αισθητικές πράξεις. Είναι χειρουργικές επεμβάσεις σε υγιή μάτια και ορισμένες τεχνικές, όπως τα κοσμητικά ενδοφθάλμια εμφυτεύματα ίριδας, έχουν συνδεθεί με σοβαρές και μη αναστρέψιμες επιπλοκές. Όποιος εξετάζει τέτοια επέμβαση πρέπει να ενημερωθεί πλήρως για τους κινδύνους από χειρουργό Οφθαλμίατρο.
Η ΕΟΕ υπενθυμίζει ότι ο πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος αποτελεί ιατρική πράξη και πραγματοποιείται από Οφθαλμίατρο σε νόμιμο ιατρείο. Πρέπει να γίνεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στην τεχνική και εμπορική πράξη της διάθεσης οπτικών μέσων και στην ιατρική πράξη της κλινικής αξιολόγησης και διάγνωσης.
Η καλή οπτική οξύτητα δεν αποκλείει την παρουσία σοβαρής οφθαλμολογικής ή ακόμη και συστηματικής νόσου. Παθήσεις όπως το γλαύκωμα, η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και τα νεοπλάσματα του οφθαλμού μπορεί να συνυπάρχουν με ικανοποιητική όραση και να μην εντοπιστούν χωρίς ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.
Η ΕΟΕ καλεί τους πολίτες να αναζητούν ενημέρωση για την υγεία των ματιών τους από Οφθαλμιάτρους και έγκυρες επιστημονικές πηγές, και όχι από διαφημίσεις και αναρτήσεις στο διαδίκτυο.
