Με τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού, ο σωστός χρόνος και η κατάλληλη ένταση στην άσκηση γίνονται κρίσιμα ζητήματα. Ο κ. Αθανάσιος Παπαϊωάννου, καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, απαντά στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων για το πότε και πώς μπορούμε να γυμναζόμαστε με ασφάλεια.
Ο κ. Παπαϊωάννου επισημαίνει ότι πρέπει να προτιμώνται οι πρώτες πρωινές ώρες, έως τις 8-9 π.μ., ενώ οι κλιματιζόμενοι χώροι είναι η καλύτερη επιλογή από τις 11 π.μ. έως τις 7 μ.μ., ή και αργότερα αν η θερμική αίσθηση είναι 30°C και πάνω. Εκτός κλιματιζόμενων χώρων, για τους περισσότερους, αλλά και οπωσδήποτε για τις ευπαθείς ομάδες και τους ηλικιωμένους, συνιστά ήπια άσκηση στη σκιά, όπως χαλαρό περπάτημα, όταν η θερμική αίσθηση κυμαίνεται από 26 έως 30°C. Η μέτριας έντασης άσκηση, που ανεβάζει τους χτύπους της καρδιάς, καλό είναι να γίνεται σε θερμοκρασίες κάτω από 25-26°C. Παράλληλα, τονίζει ότι οι ηλικιωμένοι, οι ευπαθείς ομάδες και πολλοί ενήλικες χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί το καλοκαίρι, καθώς έχουν μειωμένη ικανότητα εφίδρωσης και θερμορύθμισης, μειωμένη αίσθηση δίψας, επιβαρυμένο καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ και διάφορα φάρμακα επηρεάζουν τη θερμορύθμιση του οργανισμού. Τα παιδιά, και ειδικά τα μικρά, είναι επίσης ευαίσθητα στη ζέστη, σημειώνει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Γι’ αυτό και αυτά χρειάζεται να αποφεύγουν τη μέτριας έως υψηλής έντασης άσκηση σε θερμοκρασίες άνω των 30°C, ενώ όταν γυμνάζονται σε 25-29°C πρέπει να βρίσκονται στη σκιά και να ενυδατώνονται τακτικά.
Ποια είναι τα οφέλη της άσκησης;
«Η άσκηση έχει πολλές θετικές επιδράσεις στη σωματική υγεία, όπως στον διαβήτη, τις καρδιοπάθειες, τους καρκίνους, την πρόληψη από πτώσεις και σε πολλά ακόμη. Ως ψυχολόγος της άσκησης θα υπενθυμίσω και τα οφέλη στην ψυχική υγεία, στις ενδορφίνες αλλά και σε νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το αίσθημα της χαρούμενης διάθεσης και να μειώνεται η αίσθηση αρνητικών συναισθημάτων όπως το άγχος. Αυτά προκύπτουν εμφανώς από συμμετοχή σε ατομικά προγράμματα άσκησης. Ωστόσο, η ψυχική υγεία μπορεί να βελτιωθεί ακόμη περισσότερο, όταν οποιαδήποτε μορφή άσκησης γίνεται μέσα σε ένα υποστηρικτικό κοινωνικό περιβάλλον, με φίλους ή συγγενείς που επικοινωνούν μεταξύ τους με θετικό, υποστηρικτικό και ευχάριστο τρόπο», τονίζει μεταξύ άλλων ο κ. Αθανάσιος Παπαϊωάννου.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει τα οφέλη της άσκησης στη σωματική και ψυχική υγεία και προτείνει, σύμφωνα με τον ίδιο, την άσκηση ως μέσο χαλάρωσης, βελτίωσης του ύπνου και βελτίωσης της ποιότητας ζωής όλων των ανθρώπων, αλλά και ως μέσο θεραπείας ψυχικών ασθενειών όπως η κατάθλιψη, το άγχος και άλλες ψυχικές διαταραχές. Από την άλλη πλευρά, όπως σημειώνει, οι άνθρωποι που έχουν άγχος και κατάθλιψη έχουν μικρότερες πιθανότητες να ασκηθούν από όσους δεν έχουν άγχος. Οι γιατροί, όταν προτείνουν θεραπείες για την αποκατάσταση της ψυχικής και σωματικής υγείας, όπως σε περιπτώσεις κατάθλιψης ή καρδιοπαθειών που συνήθως συνδέονται με υψηλά επίπεδα άγχους, θα πρέπει να συστήνουν με έμφαση και άσκηση και να παραπέμπουν τους ασθενείς σε ειδικούς και ψυχολόγους της άσκησης, οι οποίοι θα τους βοηθήσουν να ακολουθήσουν ένα πρόγραμμα ατομικής άσκησης προσαρμοσμένο στα μέτρα τους».
Στο ερώτημα πόσο σημαντική είναι η αθλητική ψυχολογία στον αθλητισμό αλλά και στην καθημερινή άσκηση, ο ίδιος απαντά: «Πολλές φορές οι αθλητές έχουν δίκιο όταν αποδίδουν την κακή τους επίδοση στην κακή ψυχολογία. Επίσης πολλές φορές αρνούμαστε να πάμε να ασκηθούμε, έστω κι αν πρόκειται για έναν απλό περίπατο, επικαλούμενοι κακή διάθεση. Η κακή ψυχολογία στην πραγματικότητα είναι ένα μείγμα αρνητικών συναισθημάτων και αρνητικών σκέψεων που -συνειδητά ή ασυνείδητα- κάνουμε, η οποία επηρεάζει αρνητικά νοητικές λειτουργίες όπως η αντίληψη, η προσοχή και η αυτοσυγκέντρωση, τις αποφάσεις που παίρνουμε, και τελικά επηρεάζεται αρνητικά η απόδοση και η συμπεριφορά των αθλουμένων. Ο ρόλος των αθλητικών ψυχολόγων είναι να βοηθήσουν τους αθλούμενους να αναδομήσουν τις αρνητικές σκέψεις σε θετικές και να ελέγξουν τα συναισθήματά τους ώστε να έχουν καθαρό μυαλό πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον αγώνα ή την άσκηση».
Σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου, τα ελληνόπουλα είναι σε μεγάλα ποσοστά παχύσαρκα, καθώς -όπως εξηγεί- φταίει η μεγάλη μείωση της σωματικής δραστηριότητας και η αλλαγή διατροφικών συνηθειών, κυρίως της μεσογειακής δίαιτας, με την αντικατάστασή τους από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, όπως πατατάκια, κρουασάν και αναψυκτικά. Πρέπει γονείς και πολιτεία να ενημερώσουν τα παιδιά για τη σημασία του αθλητισμού στην υγεία και στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξή τους, καθώς και ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει τουλάχιστον 7 ώρες την εβδομάδα άσκηση μέτριας έως υψηλής έντασης που ανεβάζει τους χτύπους της καρδιάς. Να ενημερωθούν όλοι ότι αυτό συμβάλλει στη σωματική και ψυχική υγεία, στη βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών και στην αύξηση της απόδοσης των παιδιών στο σχολείο, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσονται κρίσιμες κοινωνικές δεξιότητες για επιτυχία στη ζωή, να δημιουργηθούν χώροι άσκησης στα σχολεία και το μάθημα της γυμναστικής να πάρει τη θέση που αξίζει στη σχολική εκπαίδευση.
Αποστόλης Ζώης
