Το χρόνιο οικονομικό άγχος φαίνεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο γερνά ο εγκέφαλος, σύμφωνα με νέα μελέτη. Την ίδια ώρα, ελληνικές έρευνες έχουν αναδείξει τους Έλληνες σε παγκόσμιους πρωταθλητές στο οικονομικό άγχος.
Σύμφωνα με ανάλυση σε 2.759 άτομα στη Βρετανία, όσοι είχαν βιώσει οικονομικές δυσκολίες στη ζωή τους εμφάνιζαν, στην ηλικία των 53 ετών, χαμηλότερη γνωστική λειτουργία σε σχέση με όσους δεν είχαν αντιμετωπίσει οικονομικά προβλήματα.
Η συσσώρευση δυσκολιών σε βάθος χρόνου συνδέεται με τα χειρότερα αποτελέσματα στη γνωστική υγεία, σε αντίθεση με τα περιστασιακά επεισόδια αντιξοοτήτων, εξηγεί ο Jacques Wels, ερευνητής στο University College London.
Όσοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με επίμονες οικονομικές δυσκολίες ή χαμηλό εισόδημα στην πρώιμη και στη μέση ενήλικη ζωή είχαν χειρότερες επιδόσεις στις γνωστικές δοκιμασίες έως τα 53 τους χρόνια και σημαντική εγκεφαλική ατροφία έως τα 71.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι συμμετέχοντες είχαν βραδύτερο ρυθμό επιδείνωσης της λεκτικής μνήμης μεταξύ 53 και 69 ετών, κάτι που δείχνει πως είχαν ήδη καταγραφεί σημαντικές γνωστικές απώλειες στη μέση ηλικία.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η σχέση αυτή μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι οι οικονομικές δυσκολίες αυξάνουν το γνωστικό φορτίο, μειώνοντας τον διαθέσιμο γνωστικό χώρο για λειτουργίες όπως η προσοχή και η λήψη αποφάσεων.
Η επίμονη εμπειρία οικονομικών δυσκολιών στην ενήλικη ζωή μπορεί να ασκεί χρόνιο άγχος στα συστήματα που εμπλέκονται στη γνωστική επεξεργασία. Οι ίδιοι έγραψαν χαρακτηριστικά ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει με την πάροδο του χρόνου σε γνωστικές διαταραχές.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι ο αντίκτυπος του οικονομικού άγχους στον γηράσκοντα εγκέφαλο είναι σημαντικά βαρύτερος για τους άνδρες, για άτομα που μεγάλωσαν σε μειονεκτικές συνθήκες κατά την παιδική ηλικία και για όσους έχουν γενετικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο του Αλτσχάιμερ.
Να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο οικονομικό άγχος ανάμεσα σε 35 χώρες του ΟΟΣΑ βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά, σύμφωνα με την πλατφόρμα Compare the Price. Πηγή πίεσης για τους Έλληνες είναι το υψηλό κόστος στέγασης και οι χαμηλοί μισθοί.
Η έρευνα εξετάζει πέντε βασικούς οικονομικούς δείκτες: τον μέσο ετήσιο μισθό, τη μέση ζητούμενη τιμή των οικιστικών ακινήτων, τα ζητούμενα ενοίκια για διαμέρισμα με δύο κρεβατοκάμαρες στην πρωτεύουσα ή τη μεγαλύτερη πόλη κάθε χώρας, το μηνιαίο κόστος ζωής για τετραμελή οικογένεια και τα ποσοστά ανεργίας. Οι μισθοί έχουν τη μεγαλύτερη βαρύτητα, σε ποσοστό 50% της βαθμολογίας, ενώ οι υπόλοιποι τέσσερις παράγοντες αποδίδονται με ισοδύναμη βαρύτητα 12,5%.
Συνδυάζοντας τα στοιχεία, η έρευνα κατατάσσει τις χώρες του ΟΟΣΑ σε κλίμακα από το 0 έως το 100. Όσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία, τόσο καλύτερη είναι η οικονομική υγεία των νοικοκυριών. Όσο χαμηλότερη είναι η βαθμολογία, τόσο εντονότερο είναι το οικονομικό άγχος και η πίεση.
Η Ελλάδα βαθμολογείται με 41.05, συγκεντρώνοντας τη χαμηλότερη βαθμολογία ανάμεσα σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Την τελευταία πενταετία, η θέση της στη διεθνή κατάταξη επιδεινώνεται: το 2021 ήταν η τρίτη πιο αγχωμένη οικονομικά χώρα, πίσω από την Κολομβία και την Κόστα Ρίκα, το 2023 ανέβηκε στη δεύτερη θέση, ξεπερνώντας σε οικονομικό άγχος την Κολομβία, και το 2025 κατέλαβε την πρώτη θέση, με τους Έλληνες να πιέζονται ακόμη περισσότερο για να καλύψουν το κόστος ζωής.
Στη μελέτη για το οικονομικό άγχος και τις επιπτώσεις του στον ανθρώπινο εγκέφαλο υπογραμμίζεται ότι η πρόληψη της μετατροπής των οικονομικών δυσκολιών σε χρόνιο πρόβλημα θα μπορούσε να προστατεύσει από γνωστικές διαταραχές και νοσήματα που σχετίζονται με την ηλικία, όπως η άνοια.
Η άνοια είναι ένα από τα βασικά προβλήματα υγείας παγκοσμίως, καθώς το 2019 επηρέασε 57 εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ οι περιπτώσεις αναμένεται να τριπλασιαστούν σε πάνω από 150 εκατομμύρια έως το 2050.
Για τον λόγο αυτό, η έρευνα στρέφεται όλο και περισσότερο στην αναζήτηση τροποποιήσιμων παραγόντων, δηλαδή παραγόντων που μπορούν να αλλάξουν ώστε να επιβραδυνθεί η γνωστική γήρανση και να προληφθεί η εκδήλωση της νόσου.
Με δεδομένη την τρέχουσα κρίση του κόστους διαβίωσης και τον αριθμό ρεκόρ νοικοκυριών που αναφέρουν οικονομικές δυσκολίες, οι συγγραφείς σημείωσαν ότι τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ακόμη πιο καθαρά τη σημασία της στήριξης όσων βρίσκονται σε οικονομικά ευάλωτη θέση.
Η στήριξη των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και η μείωση της χρόνιας φτώχειας θα μπορούσαν επίσης να συμβάλουν στην πρόληψη της γνωστικής παρακμής και των περιπτώσεων άνοιας στο μέλλον. Αυτό τονίζει η Praveetha Patalay, βασική συγγραφέας της μελέτης.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
