Η Οπτογενετική χαρίζει το Νόμπελ Ιατρικής 2026 στον Αμερικανό Karl Deisseroth (Καρλ Ντάισεροθ) και στους Γερμανούς Peter Hegemann (Πέτερ Χέγκεμαν) και Georg Nagel (Γκέοργκ Νάγκελ), για το έργο τους στον συγκεκριμένο τομέα, όπως ανακοίνωσε το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Στοκχόλμης.
Το φετινό βραβείο απονέμεται στην τριάδα των επιστημόνων «για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τα φωτοενεργοποιούμενα ιοντικά κανάλια και την οπτογενετική», μια μέθοδο που δείχνει πώς τα νευρικά κύτταρα διαμορφώνουν τις αναμνήσεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές στο εσωτερικό του εγκεφάλου, σύμφωνα με την Επιτροπή του Νόμπελ.
Η Οπτογενετική προσφέρει πρωτοφανείς δυνατότητες για «την χαρτογράφηση του εγκεφάλου, τέτοιες που άλλοτε δεν μπορούσαμε ούτε να φανταστούμε», δήλωσε ο Per Svenningsson (Περ Σβένινγκσον), πρόεδρος της Επιτροπής του Νόμπελ Ιατρικής.
Ο τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος διαχειρίζεται τα συναισθήματα, τις συμπεριφορές και τις σωματικές λειτουργίες υπήρξε ανέκαθεν μυστήριο.
Με τη μέθοδο αυτή, που κάνει ορισμένους νευρώνες φωτοευαίσθητους μέσω του συνδυασμού γενετικής μηχανικής και οπτικής, οι ερευνητές κατάφεραν να δουν πιο καθαρά.
Όλα ξεκίνησαν όταν ο Πέτερ Χέγκεμαν και ο Γκέοργκ Νάγκελ ανακάλυψαν μια πρωτεΐνη, την καναλοροδοψίνη, σε μια μονοκύτταρη άλγη (φύκι).
Ο Καρλ Ντάισεροθ, Αμερικανός ψυχίατρος και νευρολόγος, μετέτρεψε στη συνέχεια αυτή την πρωτεΐνη σε μια τεχνική που χρησιμοποιεί το φως για τον έλεγχο των κυττάρων.
Η προσέγγιση αυτή βοηθά τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα πώς ορισμένοι τύποι κυττάρων συμβάλλουν σε συμπεριφορές όπως η μάθηση, ο φόβος, η εξάρτηση ή ακόμη και η κίνηση, ενώ κάποια μέρα θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεραπείες για νευρολογικές και αισθητηριακές διαταραχές, όπως η νόσος του Πάρκινσον και η επιληψία.
Στην κλινική ιατρική, ερευνητές χρησιμοποιούν τη μέθοδο αυτή στην προσπάθεια αποκατάστασης της όρασης, για παράδειγμα σε ανθρώπους με οπτική ανεπάρκεια, όπως εξηγεί στην ανακοίνωσή της η επιτροπή του Νόμπελ.
![]()
