Στη Μυτιληνιά οδό Ερμού, κοντά στο Γενί Τζαμί, ένα μικρό σοκάκι με την ονομασία «Οδός Μαιάνδρου» οδηγεί σε ένα λιθόστρωτο μονοπάτι που καταλήγει στην οδό Περγάμου, περνώντας από τα γραφικά σοκάκια της Κουλμπάρας. Εδώ, λίγα μέτρα από την Ερμού, βρίσκουμε το παρεκκλήσι της Παναγιάς της Φανερωμένης ή αλλιώς της Παναγιάς της Προβιάδαινας, όπου οι ιστορίες και οι λατρείες μπλέκονται.
Το πανηγύρι αυτό, που λίγοι γνωρίζουν πια, έχει εξελιχθεί σε μια λιτή θρησκευτική τελετή, χωρίς τις παλιές του δόξες. Η Παναγιά με τον Χριστό στην αγκαλιά της και οι ιστορίες του πόνου και της προσφυγιάς έχουν αφήσει το στίγμα τους.
Στις 27 Μαΐου 1821, ο Παπανικολής πυρπολεί το Οθωμανικό δίκροτο στον όρμο της Ερεσού, γεγονός που οδηγεί στη σφαγή των Μυτιληνιών χριστιανών. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, 43 χριστιανοί σφάχτηκαν στην αγορά της Μυτιλήνης, ενώ άλλοι εκτελέστηκαν στην περιοχή της Παπτσούδας.
Λίγες μέρες αργότερα, η πόλη των Κυδωνιών, γνωστό Αϊβαλί, πυρπολείται, με τους επιζώντες να φεύγουν για τα νησιά και να συμμετέχουν στην επανάσταση. Μετά το 1827, οι Αιβαλιώτες αρχίζουν να επιστρέφουν και, το 1852, ανακαλύπτεται η εικόνα της Παναγιάς, που ενισχύει την ανάπτυξη της περιοχής.
Το 1922, οι πρόσφυγες μεταφέρουν τη λατρεία της Παναγιάς της Φανερωμένης στη Μυτιλήνη, συνεχίζοντας να γιορτάζουν το πανηγύρι στις 28 Ιουνίου. Σήμερα, η Παναγιά η Προβιάδαινα γιορτάζεται σε ένα νέο παρεκκλήσι, διατηρώντας ζωντανές τις μνήμες και την πολιτιστική κληρονομιά των Αιβαλιωτών.
