Το «Πάσχα του καλοκαιριού» ζωντανεύει και φέτος στην Κρήτη, με την Παναγία να τιμάται ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου. Στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μυρτιδιώτισσας Παληανής, στο Βενεράτο, το κατανυκτικό κλίμα αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το νόημα της εορτής και το έθιμο που παραμένει αναλλοίωτο στον χρόνο.
«Ονομάζεται Πάσχα του Καλοκαιριού γιατί όπως νηστεύουμε τη Μεγάλη Σαρακοστή, το ίδιο νηστεύουμε και τον 15 Αύγουστο», εξηγεί η ηγουμένη της Μονής, Φιλοθέη, προσθέτοντας πως «στο τέλος έχουμε τη μετάσταση της Παναγίας». Η ιστορική μονή, που «χρονολογείται το 632μ.Χ σαν παλαιά μονή», έχει βαθιές ρίζες στο πέρασμα των αιώνων, καθώς – όπως τονίζει η ηγουμένη – «από τον 6ο αιώνα μέχρι και σήμερα ήταν πάντοτε γυναικεία μονή» και «δεν έπαυσε ποτέ να λειτουργεί».
Σήμερα φιλοξενεί 11 μοναχές, «9 καλόγριες και 2 δόκιμες», οι οποίες συνεχίζουν αδιάκοπα την παράδοση και την πνευματική ζωή. Στη Μονή Παληανής, ο στολισμός του Επιταφίου έχει ξεχωριστή θέση στα έθιμα της Παναγίας και παραπέμπει άμεσα στο Πάσχα.
