Οι Αφγανές βρίσκονται μόνες στον πόλεμο των ταλιμπάν εναντίον τους, εγκαταλελειμμένες από τον υπόλοιπο κόσμο, καταγγέλλει η Ζάρα Ζόγια, αφγανή δημοσιογράφος που κατάφερε να διαφύγει από την Καμπούλ όταν το κίνημα επέστρεψε στην εξουσία μετά την αιφνίδια αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων πριν από πέντε χρόνια.
Η 15η Αυγούστου είναι μια πολύ οδυνηρή μέρα για την 34χρονη που ζει στο Λονδίνο. «Είναι η μέρα που έχασα τη χώρα μου», λέει, θυμούμενη «το σοκ, τον τρόμο, το χάος» που ακολούθησαν την κατάληψη της Καμπούλ από τους ταλιμπάν στις 15 Αυγούστου 2021.
Λίγες μόνο μέρες πριν, γευμάτιζε με μια φίλη σε εστιατόριο και εργαζόταν ως δημοσιογράφος. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο έχασε την ελευθερία της και βρέθηκε φυλακισμένη στην ίδια της την πατρίδα.
Η ίδια, που δεν είχε ποτέ σκεφτεί να φύγει από τη χώρα της, διέφυγε λίγο αργότερα στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Στα μάτια των ταλιμπάν, ό,τι με καθόριζε ήταν κακό. (…) Το ίδιο το γεγονός ότι είμαι γυναίκα, το επάγγελμά μου ως δημοσιογράφου, αλλά και η εθνοτική μου καταγωγή ως γυναίκας χαζάρα», εξηγεί.
…με γυμνά τα χέρια
Η κυβέρνηση των ταλιμπάν εφαρμόζει μια από τις πιο ακραίες ερμηνείες του ισλαμικού νόμου, αποκλείοντας τις γυναίκες από πολλούς τομείς της ζωής, ακόμη και από τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Το Αφγανιστάν είναι η μόνη χώρα στον κόσμο όπου η εκπαίδευση των κοριτσιών απαγορεύεται μετά το δημοτικό.
Στο δίκτυο Rukhshana Media που δημιούργησε για να ακούγονται οι φωνές και οι ιστορίες των Αφγανών γυναικών, η Ζάρα Ζόγια και οι συνεργάτιδές της ζήτησαν από Αφγανές να περιγράψουν την καθημερινότητά τους: «Λένε ότι μένουν κλεισμένες στο σπίτι ανάμεσα στους τέσσερις τοίχους».
«Οι Αφγανές αγωνίζονται μόνες (…) Δίνουν τη μάχη στον πόλεμο κατά του φύλου τους με γυμνά τα χέρια, διότι δεν έχουν κανένα μέσο για να υπερασπισθούν τους εαυτούς τους».
«Έχουμε την εντύπωση ότι όλος ο κόσμος μας έχει εγκαταλείψει», λέει και ζητά βοήθεια και αλληλεγγύη.
Ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Cambridge και αρθρογράφος στην εφημερίδα The Guardian, εξέδωσε τον Ιούλιο το βιβλίο «The Vanishing Girl of Kabul» (Το εξαφανισμένο κορίτσι της Καμπούλ), στο οποίο διηγείται τη ζωή της και τη μοίρα των Αφγανών γυναικών.
Περιγράφει πώς, στη δεκαετία του 1990 και στην πρώτη φάση της διακυβέρνησης των ταλιμπάν (1996-2001), η μητέρα της την παρουσίαζε ως αγόρι για να μπορεί να πηγαίνει στο σχολείο.
Εκείνη την εποχή τα κορίτσια ήταν αποκλεισμένα από όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση, οι ταλιμπάν εκδιώχθηκαν από την εξουσία.
«Με μεταμόρφωσε σε αγόρι. Μου έκοψε τα μαλλιά και μου άλλαξε όνομα. Έγινα Μοχάμαντ», λέει.
Έτσι, η Ζάρα Ζόγια έγινε η πρώτη γυναίκα της οικογένειάς της και του χωριού της «που πήγε στο σχολείο, στο πανεπιστήμιο και έγινε δημοσιογράφος».
Από το Ηνωμένο Βασίλειο συνεχίζει τη δουλειά της, συνεργαζόμενη με δημοσιογράφους που έχουν παραμείνει στο Αφγανιστάν και εργάζονται με απόλυτη μυστικότητα.
