Η Δανία, η Γροιλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να υπογράψουν αύριο, Τρίτη, συμφωνία για τη Γροιλανδία, με την Κοπεγχάγη να υποστηρίζει ότι η ασφάλεια της Αρκτικής περνά υπό την επίβλεψη του ΝΑΤΟ και όχι μόνο της Ουάσινγκτον και της ίδιας.
Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί αύριο, Τρίτη, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, παρότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι προσφέρει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο». Δανία και Γροιλανδία δεν σχολίασαν τον ισχυρισμό του, επιμένοντας όμως ότι η συμφωνία θα ωφελήσει το νησί της Αρκτικής και θα σέβεται την κυριαρχία του.
Η συμφωνία έρχεται μετά από μήνες πιέσεων από τον Τραμπ, ο οποίος έχει πει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τη Γροιλανδία και κατά διαστήματα δεν απέκλεισε τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος για να αποκτήσει αυτό το ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας. Οι απειλές του, που κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο, προκάλεσαν διπλωματική κρίση στο ΝΑΤΟ και οδήγησαν τη Δανία και τη Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον, με στόχο την εκτόνωση της έντασης.
«Η συμφωνία θα έχει μια μορφή όπου την ευθύνη για την ασφάλεια στην Αρκτική δεν θα έχουν μόνο η Δανία ή οι ΗΠΑ», δήλωσε χθες, Κυριακή, ο δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν στο δημόσιο τηλεοπτικό δίκτυο TV2. Πρόσθεσε ότι σε μεγάλο βαθμό «το ΝΑΤΟ θα είναι αυτό που θα μεριμνά για την Αρκτική».
– Ενίσχυση «της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας» –
Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ ανέφερε το Σάββατο ότι η συμμαχία καλωσορίζει τη συμφωνία, η οποία «θα βοηθήσει στην ενίσχυση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας σ’ αυτή τη ζωτικής σημασίας περιοχή».
Ο Ράσμουσεν, που ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη στη διάρκεια της νύκτας, αρνήθηκε να μπει σε λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συμφωνίας.
«Όμως έχουμε δηλώσει εξαρχής ότι είμαστε ανοικτοί να διασφαλίσουμε τα θεμιτά συμφέροντα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε σήμερα ο Ράσμουσεν στο δανικό πρακτορείο ειδήσεων Ritzau.
Ο Τραμπ υποστήριξε την Παρασκευή, σε ανάρτησή του στο Truth Social, ότι η συμφωνία δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες «μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και άλλων αναγκών στη Γροιλανδία» και ότι κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί να έχει βάση ή στρατιωτική παρουσία εκεί χωρίς τη γραπτή έγκριση της Ουάσινγκτον.
Η Δανία δεν έχει απαντήσει στον ισχυρισμό του Τραμπ, αν και η Κοπεγχάγη είχε παραδεχθεί νωρίτερα πως επί δεκαετίες δεν επένδυε όσο θα έπρεπε στην άμυνα της Γροιλανδίας και δεσμεύθηκε να επεκτείνει τη στρατιωτική παρουσία της στο νησί, μεταξύ άλλων και με περισσότερα στρατεύματα του ΝΑΤΟ.
Δεν έχουν γίνει γνωστές σημαντικές λεπτομέρειες, μεταξύ των οποίων αν η συμφωνία τροποποιεί την αμυντική συμφωνία του 1951, η οποία αποτελεί τη νομική βάση για την παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.
Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας επιχείρησε να καθησυχάσει την κοινή γνώμη για τη συμφωνία.
Ο Έρικ Γένσεν, βουλευτής της αντιπολίτευσης στη Γροιλανδία, έγραψε στο Facebook ότι διάβασε το σχέδιο συμφωνίας. «Αισθάνθηκα καθησυχασμένος και δεν ανησυχώ», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών του νησιού κάνει καλή δουλειά.
ΓΑ
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
