Η υποχώρηση του πληθωρισμού στην Ελλάδα βελτιώνει τους δείκτες, όχι όμως και την καθημερινή αίσθηση στα ψώνια. Το ΕΒΕΠ επισημαίνει ότι η αποκλιμάκωση πρέπει να φανεί και στο καλάθι των νοικοκυριών.
«Η Ελλάδα πέτυχε σημαντική αποκλιμάκωση και ο πληθωρισμός των τροφίμων περιορίστηκε αισθητά, αλλά το πρόβλημα της ακρίβειας παραμένει», αναφέρει το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς με αφορμή τα οριστικά στοιχεία της Eurostat για τον Ιούλιο του 2026, που δείχνουν καλύτερη εικόνα για την Ελλάδα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Όπως σημειώνει το επιμελητήριο, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός (ΕΔΤΚ) στην Ελλάδα υποχώρησε στο 2,7% τον Ιούλιο από 3,9% τον Ιούνιο, ενώ στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 2,9% και στην ΕΕ-27 στο 3,0%.
Παράλληλα, η Ελλάδα κατέγραψε μηνιαία μείωση του εναρμονισμένου δείκτη κατά 1,4%, τη μεγαλύτερη μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Ωστόσο, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν σημαίνει ότι μειώθηκαν γενικευμένα οι τιμές. Πολλά αγαθά και υπηρεσίες παραμένουν ακριβότερα σε σχέση με τα τέσσερα προηγούμενα χρόνια ακρίβειας, με αποτέλεσμα να συνεχίζεται η πίεση στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και στο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Η σύγκριση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat χρειάζεται προσοχή. Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει για τον Ιούλιο ετήσια αύξηση 3,4% στον εθνικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ενώ η Eurostat εμφανίζει 2,7% για την Ελλάδα. Τα ποσοστά δεν συγκρούονται, αφού το πρώτο αφορά τον εθνικό ΔΤΚ και το δεύτερο τον Εναρμονισμένο ΔΤΚ, που υπολογίζεται με κοινή ευρωπαϊκή μεθοδολογία και χρησιμοποιείται για τις συγκρίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη.
Η εικόνα στα τρόφιμα είναι ακόμη πιο σύνθετη. Με βάση τον εθνικό ΔΤΚ της ΕΛΣΤΑΤ, η ομάδα «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» αυξήθηκε κατά +0,4% σε ετήσια βάση, ενώ με βάση τον Εναρμονισμένο ΔΤΚ μειώθηκε -0,4% και σε μηνιαία βάση υποχώρησε κατά -1,4%. Πίσω από τον μέσο όρο, όμως, υπάρχουν μεγάλες διαφορές: το μοσχαρίσιο κρέας αυξήθηκε κατά 14,3% και το αρνί/κατσίκι κατά 12,4%, ενώ η πτώση του ελαιόλαδου κατά -21,7%, των φρούτων/λαχανικών κατά -9,4% και άλλων κατηγοριών συγκράτησε τον συνολικό δείκτη τροφίμων.
Το φαινόμενο στα τρόφιμα φαίνεται καθαρά και στις δύο μετρήσεις. Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει πτώση στον εναρμονισμένο δείκτη σε σχέση με τον Ιούλιο του 2025, ενώ στον εθνικό ΔΤΚ η ίδια βασική ομάδα «τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά» εμφανίζει αύξηση. Η διαφορά ανάμεσα στο +0,4% και στο -0,4% δεν είναι λάθος, αλλά αποτέλεσμα διαφορετικής μεθοδολογίας και σταθμίσεων. Ο εθνικός ΔΤΚ αποτυπώνει κυρίως τη μεταβολή του κόστους κατανάλωσης των νοικοκυριών στην Ελλάδα, ενώ ο ΕΔΤΚ καταρτίζεται με κοινή ευρωπαϊκή μεθοδολογία για να είναι συγκρίσιμη η χώρα με την ΕΕ και την Ευρωζώνη.
Αυτό σημαίνει ότι διαφορετικά προϊόντα και δαπάνες έχουν διαφορετικό βάρος στους δύο δείκτες. Έτσι, οι μεγάλες μειώσεις σε ορισμένα τρόφιμα μπορούν να καλύψουν τις αυξήσεις άλλων προϊόντων στον ΕΔΤΚ, ενώ με τις σταθμίσεις του εθνικού ΔΤΚ το τελικό αποτέλεσμα παραμένει οριακά θετικό. Η ΕΛΣΤΑΤ αναφέρει ότι οι αυξήσεις σε ψωμί, βόειο, χοιρινό, αρνί/κατσίκι, πουλερικά και γαλακτοκομικά αντισταθμίστηκαν σε σημαντικό βαθμό από μειώσεις σε ελαιόλαδο, φρούτα, λαχανικά, ψάρια και άλλες κατηγορίες. Έτσι εξηγείται γιατί ο καταναλωτής μπορεί να βλέπει ακριβότερα προϊόντα που αγοράζει συχνά, ενώ ο επίσημος μέσος δείκτης των τροφίμων εμφανίζει σχεδόν μηδενική ετήσια μεταβολή.
Η Eurostat δίνει διαφορετική εικόνα για την Ευρωζώνη, με αύξηση 1,2% τον Ιούλιο στην ευρύτερη κατηγορία τροφίμων, αλκοόλ και καπνού, από 1,5% τον Ιούνιο. Ενδιαφέρον έχει ότι, παρότι τα τρόφιμα επιβραδύνθηκαν, ο συνολικός πληθωρισμός της Ευρωζώνης ανέβηκε στο 2,9%. Ο βασικός λόγος είναι ότι η πίεση μεταφέρθηκε στις υπηρεσίες, που συνεισέφεραν 1,55 ποσοστιαίες μονάδες στον συνολικό πληθωρισμό, και στην ενέργεια, που πρόσθεσε άλλες 0,94 μονάδες, ενώ τα τρόφιμα, το αλκοόλ και ο καπνός συνεισέφεραν μόλις 0,23 μονάδες.
Στην Ελλάδα, τα τρόφιμα έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η κατηγορία της διατροφής αντιστοιχεί περίπου στο 21% της στάθμισης του εθνικού ΔΤΚ. Γι’ αυτό οι μεταβολές στο ράφι επηρεάζουν πολύ περισσότερο την καθημερινή αίσθηση της ακρίβειας από ό,τι δείχνει ο γενικός δείκτης. «Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να πέσει ο πληθωρισμός, αλλά η αποκλιμάκωση να περάσει σταθερά από το ράφι στο καλάθι», σημειώνει το ΕΒΕΠ, τονίζοντας ότι η θετική εικόνα του Ιουλίου χρειάζεται συνέχεια και διάρκεια.
Δήλωση προέδρου ΕΒΕΠ, Βασίλη Κορκίδη
Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, «η υποχώρηση του εναρμονισμένου πληθωρισμού της Ελλάδας στο 2,7%, χαμηλότερα από το 2,9% της Ευρωζώνης και το 3% της ΕΕ, αποτελεί αναμφίβολα θετική εξέλιξη. Δεν συγχέουμε βεβαίως την αποκλιμάκωση του ρυθμού αύξησης των τιμών με την επιστροφή των τιμών στα προηγούμενα επίπεδα. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον πάντα βρίσκεται στο καλάθι των τροφίμων.
Ο μέσος δείκτης μπορεί να εμφανίζει αρνητική μεταβολή, όμως πίσω από αυτόν συνυπάρχουν διψήφιες αυξήσεις σε βασικά είδη και μεγάλες μειώσεις σε άλλα. Για τα νοικοκυριά, που αγοράζουν καθημερινά, το καλάθι παραμένει συνολικά ακριβότερο, ενώ η προσωπική αίσθηση του πληθωρισμού είναι διαφορετική από τον μέσο στατιστικό δείκτη.
Για την αγορά, επομένως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να μειωθεί ο πληθωρισμός, αλλά ο ΔΤΚ. Η αποκλιμάκωση να αποκτήσει διάρκεια, να περάσει στις τελικές τιμές, να ενισχύσει την αγοραστική δύναμη και να δημιουργήσει χώρο για μεγαλύτερη κατανάλωση χωρίς νέα πίεση στο κόστος των επιχειρήσεων. Η μάχη κατά της ακρίβειας χρειάζεται μεγαλύτερο ανταγωνισμό, χαμηλότερο ενεργειακό και χρηματοδοτικό κόστος, ομαλότητα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και ενίσχυση του εισοδήματος. Ο πληθωρισμός είναι ο ρυθμός μεταβολής των τιμών, όχι το ύψος τους. Ο ΔΤΚ είναι το θερμόμετρο των τιμών, ενώ ο πληθωρισμός είναι η ταχύτητα με την οποία αλλάζει η ένδειξή του. Η πραγματική επιτυχία θα έρθει όταν η βελτίωση των δεικτών γίνει μόνιμα αισθητή στο ταμείο της επιχείρησης και στο πορτοφόλι του καταναλωτή».
* Ο επισυναπτόμενος πίνακας παραχωρήθηκε από το ΕΒΕΠ
