Ενθαρρυντική είναι μέχρι στιγμής η εικόνα από τις περισσότερες αμπελουργικές ζώνες της χώρας, καθώς η φετινή παραγωγική περίοδος εξελίσσεται σε συνθήκες σχετικής κανονικότητας. Οι βροχοπτώσεις από την αρχή του έτους έδωσαν ευνοϊκή βάση στα αμπέλια, χωρίς όμως να λείψουν οι τοπικές ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου (ΣΕΟ), Στέλιος Μπουτάρης, εκτιμά ότι η χρονιά μπορεί να κινηθεί θετικά, τονίζοντας πάντως πως είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα για τον όγκο και την τελική ποιότητα της συγκομιδής.
«Από την αρχή του χρόνου είχε αρκετά νερά. Οπότε θεωρούμε ότι πάει για μια καλή χρονιά», αναφέρει ο κ. Μπουτάρης.
Η γενική εικόνα παραμένει ικανοποιητική, όμως δεν είναι ίδια σε όλες τις αμπελουργικές περιοχές. Οι πιο σοβαρές εξαιρέσεις καταγράφηκαν στη Μαντινεία και στη Νεμέα, όπου το χαλάζι του Σαββατοκύριακου της Πρωτομαγιάς προκάλεσε ζημιές.
«Είχαμε τις εξαιρέσεις της Μαντινείας και της Νεμέας, όπου έπεσε το χαλάζι εκείνο το Σαββατοκύριακο της Πρωτομαγιάς. Έκανε πολύ ζημιά στη Μαντινεία. Στη Νεμέα επηρεάστηκαν κυρίως τα πεδινά, ενώ κάποιες πλαγιές τη γλίτωσαν», σημειώνει.
Στην Κρήτη, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΟ, η εικόνα παραμένει σχετικά καλή, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν εμφανιστεί ιδιαίτερα προβλήματα από ασθένειες. Θετική είναι και η κατάσταση στη Βόρεια Ελλάδα, παρά τις τοπικές βροχές και ορισμένες σποραδικές χαλαζοπτώσεις.
«Στη Βόρεια Ελλάδα είμαστε πολύ καλύτερα. Είχε κάποιες βροχές τελευταία και κάποια σποραδικά χαλάζια, αλλά όχι κάτι προβληματικό», επισημαίνει.
Η παραγωγή παραμένει σε χαμηλά επίπεδα
Η θετική εικόνα της φετινής καλλιεργητικής περιόδου διαμορφώνεται σε μια συγκυρία όπου η ελληνική οινοπαραγωγή εξακολουθεί να κινείται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Κατά την οινική περίοδο 2025-2026, η παραγωγή ελληνικού κρασιού διαμορφώθηκε περίπου στα 1,65 εκατ. εκατόλιτρα, σημειώνοντας ανάκαμψη 15% έως 16,8% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στις ηπιότερες καιρικές συνθήκες, έπειτα από διαδοχικές περιόδους κατά τις οποίες οι αμπελουργικές ζώνες είχαν δοκιμαστεί από έντονα και ακραία φαινόμενα.
Παρά την ανάκαμψη, η παραγωγή παραμένει ανάμεσα στις χαμηλότερες των τελευταίων δεκαετιών. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο ελληνικός αμπελώνας έδινε συνήθως από 2 έως 4 εκατ. εκατόλιτρα κρασιού, κάτι που δείχνει το μέγεθος της υποχώρησης που έχει σημειωθεί σε βάθος χρόνου.
Η εξέλιξη αυτή δεν σχετίζεται μόνο με τον καιρό. Η σταδιακή εγκατάλειψη των αμπελώνων, η συρρίκνωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και το αυξημένο κόστος παραγωγής περιορίζουν τις δυνατότητες ανάκαμψης του κλάδου. Ταυτόχρονα, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής εντείνουν την αβεβαιότητα για τις επόμενες εσοδείες.
Ο καιρός και ο τρύγος
Η πορεία της παραγωγής τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν έως τον τρύγο.
Οι ενδείξεις για την ποιότητα είναι θετικές, αλλά, όπως τόνισε ο κ. Μπουτάρης, πρέπει να διατηρηθούν οι κατάλληλες συνθήκες μέχρι να ολοκληρωθεί η ωρίμαση των σταφυλιών.
«Η ποιότητα φαίνεται πολύ καλή φέτος. Μπορεί, όμως, να αλλάξει. Έχουμε ακόμη περίπου δύο μήνες μέχρι τον τρύγο», αναφέρει.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους αμπελουργούς δεν είναι μόνο η σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας, αλλά κυρίως η αυξανόμενη αστάθεια του καιρού. Οι απότομες μεταβολές, οι ισχυρές βροχοπτώσεις, οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι χαλαζοπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
«Η κλιματική αλλαγή είναι από τα μεγάλα προβλήματα. Και δεν είναι κυρίως η αύξηση της θερμοκρασίας. Είναι η αστάθεια του καιρού και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ένα παράδειγμα είναι το χαλάζι στη Μαντινεία», τονίζει ο πρόεδρος του ΣΕΟ.
Η κλιματική αβεβαιότητα δυσκολεύει τον προγραμματισμό των παραγωγών και των οινοποιητικών επιχειρήσεων, αφού ακόμη και μια χρονιά που ξεκινά με θετικές προϋποθέσεις μπορεί να ανατραπεί από ένα ακραίο φαινόμενο λίγο πριν από τη συγκομιδή.
Κατανάλωση, εξαγωγές και βιωσιμότητα
Πέρα από τις καιρικές συνθήκες, ο αμπελοοινικός κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος και με οικονομικές πιέσεις. Η εγχώρια κατανάλωση κρασιού εμφανίζει κάμψη, έπειτα από μια περίοδο κατά την οποία το ελληνικό κρασί είχε ενισχύσει τη θέση του στην αγορά.
«Η κατανάλωση είναι λίγο πεσμένη. Αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα που έχουμε», σημειώνει ο κ. Μπουτάρης.
Όπως εξηγεί, στην προηγούμενη δεκαετία το κρασί είχε ακολουθήσει θετική πορεία. Την περίοδο της πανδημίας αυξήθηκε η κατανάλωση στο σπίτι, ενώ αργότερα η ανάκαμψη του τουρισμού και η ανάπτυξη των wine bars βοήθησαν να διατηρηθεί η δυναμική του κλάδου.
«Γενικά, το κρασί πέρασε μια καλή περίοδο. Και τώρα έχει λίγη δυσκολία», αναφέρει.
Στις πιέσεις συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, οι μεγάλες αυξήσεις των τιμών στην εστίαση. Παράλληλα, ο αυστηρότερος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και οι αυξημένοι έλεγχοι για την κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών, ειδικά στις εξόδους τους.
Ο τουρισμός εξακολουθεί να στηρίζει την αγορά, χωρίς όμως η κατανάλωση κρασιού να ανεβαίνει όσο θα περίμεναν οι επιχειρήσεις του κλάδου. Η υψηλή τουριστική κίνηση δεν μεταφράζεται πάντα σε αντίστοιχη αύξηση των πωλήσεων, καθώς το διαθέσιμο εισόδημα των επισκεπτών και οι υψηλότερες τιμές περιορίζουν τη δαπάνη.
Στο μέτωπο των εξαγωγών, η εικόνα είναι μικτή. Ο πρόεδρος του ΣΕΟ κάνει λόγο για μικρή συνολική υστέρηση, χωρίς όμως να καταγράφεται μεγάλη υποχώρηση.
«Οι εξαγωγές δείχνουν μια μικρή υστέρηση. Δεν βλέπουμε μεγάλη πτώση, αλλά υπάρχουν διαφορετικές τάσεις. Λίγο πέφτει η Αμερική, ανεβαίνει η Αγγλία», σημειώνει.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 οι εξαγωγές έφτασαν τα 96,47 εκατ. ευρώ, με μικρή υποχώρηση -1,67% σε σχέση με τα 98,11 εκατ. ευρώ του 2024. Οι ποσότητες που κατευθύνθηκαν στις αγορές του εξωτερικού διαμορφώθηκαν σε 28.202 τόνους, αυξημένες κατά +12,07% σε σύγκριση με τους 25.165 τόνους του 2024.
Οι μεταβολές στις επιμέρους αγορές δείχνουν την ανάγκη για μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά των ελληνικών εξαγωγών και για πιο ισχυρή παρουσία του ελληνικού κρασιού σε περισσότερους διεθνείς προορισμούς.
Παρά τις πιέσεις στην κατανάλωση, τις καθυστερήσεις στις επενδύσεις και την αβεβαιότητα που φέρνει η κλιματική αλλαγή, η εκτίμηση για τη φετινή περίοδο παραμένει συγκρατημένα θετική.
Η καλή εικόνα στις περισσότερες αμπελουργικές ζώνες, οι ικανοποιητικές μέχρι τώρα συνθήκες και οι θετικές ενδείξεις για την ποιότητα επιτρέπουν στον κλάδο να προσβλέπει σε έναν καλό τρύγο, με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέα ακραία καιρικά φαινόμενα.
«Υπάρχει αισιοδοξία», καταλήγει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου.
Θ. Παπακώστας
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
