Η πίεση στη ναυσιπλοΐα στο στενό του Ορμούζ, λόγω του πολέμου, αναγκάζει τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου να επισπεύσουν την αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών για τις εξαγωγές τους. Πολλά σχέδια για αγωγούς ανακοινώνονται ξανά ή επανέρχονται στο προσκήνιο, καθώς το ζήτημα γίνεται όλο και πιο πιεστικό για το εμπόριο πετρελαίου.
Η εικόνα στην περιφέρεια
Συνολικά 14,95 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα περνούσαν το 2025 από το στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ).
Το Ιράν εξήγε περίπου 1,69 εκατ. βαρέλια την ημέρα και, όπως εκτιμά ο Άντριου Γουίλσον, διευθυντής της εταιρείας έρευνας για τη ναυτιλία BRS, θα συνεχίσει μακροπρόθεσμα να χρησιμοποιεί το στενό του Ορμούζ, καθώς έχει τον έλεγχο αυτού του θαλάσσιου περάσματος στρατηγικής σημασίας.
Η Τεχεράνη «θα παράγει τόσο όσο μπορεί να εξάγει όσο μπορεί στην Κίνα. Δεν είναι αληθινό πρόβλημα» γι’ αυτήν, προέβλεψε ο ίδιος.
Από τα 13,26 εκατ. βαρέλια που απομένουν, έως 11,5 εκατ. θα μπορούσαν να διοχετευθούν αλλού, εάν αυξηθεί η δυναμικότητα αγωγών και ολοκληρωθούν έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις και ειδικούς του κλάδου.
Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος την 28η Φεβρουαρίου, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς στο Ιράν, η Σαουδική Αραβία μετέφερε περίπου 2 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέσω του αγωγού ανατολής-δύσης, που συνδέει την Αμπκάικ, κοντά στον Κόλπο, με το λιμάνι Γιάνμπου στην Ερυθρά Θάλασσα, σύμφωνα με τον ΔΟΕ.
Η Aramco ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2025 ότι αύξησε τη δυναμικότητα του συγκεκριμένου αγωγού στα 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ανεβάζοντας στα 5 εκατ. τη διαθέσιμη δυναμικότητα για αργό που προηγουμένως έφευγε μέσω Ορμούζ.
Το Ριάντ σχεδιάζει επιπλέον αύξηση έως 2 εκατ. βαρελιών την ημέρα, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας για την Ενέργεια (IER), με έδρα τις ΗΠΑ, το οποίο σημειώνει ότι δεν είναι «σαφές» αν πρόκειται για εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος αγωγού ή για κατασκευή παράλληλου.
Το σχέδιο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Γουίλσον, θα μπορούσε να έχει ολοκληρωθεί έως το 2030-2031.
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Πριν από τον πόλεμο, τα ΗΑΕ εξήγαν περίπου 1,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα μέσω αγωγού που συνδέει τα κοιτάσματα στη Χαμπσάν, δυτικά, με το λιμάνι Φουτζάιρα στον κόλπο του Ομάν, νότια του στενού του Ορμούζ.
Η δυναμικότητα του πετρελαιαγωγού αυτού εκτιμάται από τον ΔΟΕ στα 1,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα, κάτι που αφήνει περιθώριο για ακόμη 700.000.
Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν τον Μάιο ότι θα επιταχύνουν την κατασκευή δεύτερου αγωγού, ο οποίος θα κινείται παράλληλα με τον υπάρχοντα πριν στραφεί προς τη βόρεια ακτή.
Το σχέδιο αυτό θα επέτρεπε στα Εμιράτα να αποφύγουν το στενό και να διπλασιάσουν τη δυναμικότητα μεταφοράς αργού προς εξαγωγή μέσω του λιμανιού στη Φουτζάιρα, αν τεθεί σε λειτουργία το 2027, σύμφωνα με τις αρχές στο Αμπού Ντάμπι.
Ιράκ
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε στα μέσα Ιουλίου τη συμφωνία Ιράκ και Συρίας για να τεθεί ξανά σε λειτουργία αγωγός που συνδέει τις δύο χώρες και παραμένει κλειστός για δεκαετίες. Η επαναλειτουργία του θα επέτρεπε να εξάγεται η ιρακινή παραγωγή μέσω της Μεσογείου.
Οι ΗΠΑ ανέφεραν ότι θα ηγηθούν διεθνούς κοινοπραξίας που θα αναλάβει τις τεχνικές και χρηματοοικονομικές πλευρές του σχεδίου. Ο αγωγός θα έχει αρχική δυναμικότητα 2 εκατ. βαρελιών την ημέρα.
Ωστόσο, δεν ανακοινώθηκε χρονοδιάγραμμα και, όπως σημείωσε ο Άντριου Γουίλσον στο AFP, το σχέδιο μπορεί να συναντήσει πολιτικά και οικονομικά εμπόδια που θα καθυστερήσουν την υλοποίησή του.
Κουβέιτ και Μπαχρέιν
Ούτε το Κουβέιτ ούτε το Μπαχρέιν διαθέτουν σήμερα αγωγούς που θα τους επέτρεπαν να παρακάμψουν το στενό του Ορμούζ.
Και οι δύο μοναρχίες, πάντως, είχαν πρόσφατα συνομιλίες με τη Σαουδική Αραβία για το ενδεχόμενο σύνδεσης με δικούς της αγωγούς, σύμφωνα με το IER.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
