Τις καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων διαφθοράς έρχεται να αντιμετωπίσει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τη σύσταση του Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου Παρακολούθησης Υποθέσεων Διαφθοράς, που υπερψηφίστηκε την περασμένη Τετάρτη. Ο υπουργός Επικρατείας μιλά για μία οργανωμένη απάντηση του κράτους σε ένα χρόνιο έλλειμμα: την απουσία ενιαίας, αξιόπιστης και μετρήσιμης εικόνας για την πορεία των υποθέσεων διαφθοράς στη χώρα. Είναι επικριτικός απέναντι στην αντιπολίτευση, για τη στάση της επί του νομοσχεδίου, σημειώνοντας πως αφενός «ασκεί ανέξοδη κριτική για θέματα διαφθοράς ζητώντας περισσότερη διαφάνεια, λογοδοσία και αυστηρότερη αντιμετώπιση» και «ταυτόχρονα καταψηφίζει ένα θεσμικό εργαλείο που κινείται ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση». Τονίζει επίσης ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος απαιτεί συστήματα παρακολούθησης, διαλειτουργικότητα, σαφείς αρμοδιότητες, προστασία δεδομένων και δημόσια λογοδοσία.
Η υπερψήφιση του νομοσχεδίου συνιστά μία θεσμική επιλογή υψηλού συμβολισμού και επιχειρησιακής χρησιμότητας, με καθαρό πολιτικό αποτύπωμα. Για χρόνια, τα δεδομένα σχετικά με τις υποθέσεις διαφθοράς ήταν κατακερματισμένα, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις στην εκδίκαση και έλλειμμα λογοδοσίας. Τα προβλήματα αυτά οδηγούν στη διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στους θεσμούς του κράτους δικαίου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καλέσει τη χώρα να οικοδομήσει αξιόπιστο ιστορικό επιδόσεων και ο ΟΟΣΑ έχει εκφράσει επιφυλάξεις για την στατιστική αποτύπωση των υποθέσεων διαφθοράς. Το Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο θα παρακολουθεί κάθε υπόθεση από το αρχικό στάδιο διερεύνησης έως την αμετάκλητη περάτωσή της, προσφέροντας για πρώτη φορά μία οργανωμένη και μετρήσιμη προσέγγιση.
Η θεσμοθέτηση αυστηρού πλαισίου ψευδωνυμοποίησης και η δημιουργία τριμελούς επιτροπής εποπτείας της λειτουργίας του Μητρώου καταδεικνύουν την επιθυμία για διαφάνεια και λογοδοσία. Η αντιπολίτευση καταψήφισε το νομοσχέδιο, γεγονός που εγείρει ζητήματα σχετικά με την αξιοπιστία της κριτικής της.
Η μεταρρύθμιση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο εθνικό σχέδιο για την ενίσχυση της διαφάνειας στο Δημόσιο και την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών. Η Ελλάδα στοχεύει στην αναβάθμιση του θεσμικού της οπλοστασίου έως το 2030, κλείνοντας ιστορικές εκκρεμότητες του πολιτικού συστήματος.
Η καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος απαιτεί δομικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες αποτυπώνονται σε διεθνείς αξιολογήσεις. Οι δείκτες αυτοί είναι ένδειξη ότι οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις παράγουν αποτέλεσμα και αποκαθιστούν τη χώρα.
