Μέσα σε ένα ρευστό και συγκεχυμένο σκηνικό, γεμάτο ανατροπές και πιέσεις, συνήλθε στην Αθήνα η Εκκλησία του Δήμου. Ορισμένοι αθηναίοι πολιτικοί τάχθηκαν υπέρ της πρότασης των Λακεδαιμονίων για επιστροφή του status quo ante, δηλαδή της κατάστασης που ίσχυε πριν από τη μάχη των Λεύκτρων (371 π.Χ.). Άλλοι ρήτορες εισηγήθηκαν την αποδοχή της πρότασης των Αρκάδων, ώστε να μη δοθεί η δυνατότητα στους Λάκωνες να ανακτήσουν την κυριαρχία τους στην Πελοπόννησο.
Ένας από όσους μίλησαν στη συγκεκριμένη σύνοδο ήταν και ο Δημοσθένης. Ο κορυφαίος ρήτορας πρότεινε να γίνει δεκτό το αίτημα των Μεγαλοπολιτών για τη σύναψη συμμαχίας, παρότι οι ίδιοι είχαν πολεμήσει κατά των Αθηναίων στη μάχη της Μαντίνειας, επειδή θεωρούσε πως ήταν προς το συμφέρον της πόλης του να προστατεύει τους αδυνάτους και όσους αδικούνταν, χωρίς να αφήνει τους πιο αδύναμους στο έλεος των ισχυρότερων.
Πέρα από αυτό, ο Δημοσθένης έκρινε -και αυτό ήταν βεβαίως το σπουδαιότερο- ότι μια πιθανή απόρριψη της πρότασης των Μεγαλοπολιτών από τους Αθηναίους, σε συνδυασμό με την εξασθένηση των Θηβαίων εξαιτίας της πολεμικής αναμέτρησής τους με τους Φωκείς, θα επέτρεπε στη Σπάρτη να ενισχυθεί, να υποτάξει τους Αρκάδες και να ανακαταλάβει τη Μεσσηνία, που είχε χαθεί μετά το 371 π.Χ.
Είναι ασφαλώς αξιοσημείωτο ότι με την εισήγησή του ο Δημοσθένης διαφοροποιήθηκε από τη γραμμή του Εύβουλου, ο οποίος πίστευε πως μια ενδεχόμενη αθηναϊκή επέμβαση στα πράγματα της Πελοποννήσου θα ήταν λανθασμένη κίνηση και θα έβαζε την Αθήνα σε περιπέτειες. Η φιλειρηνική πολιτική του Εύβουλου -και όχι η αντίθετη άποψη του Δημοσθένη- ήταν εκείνη που επικράτησε τελικά στους Αθηναίους, καθώς δεν ήταν πλέον διατεθειμένοι να υποβληθούν σε οικονομικές θυσίες για πολεμικούς σκοπούς.
Ανεξάρτητα από το ευαίσθητο -δεδομένων των συνθηκών που περιγράψαμε στο προηγούμενο άρθρο μας- ζήτημα της αξιολόγησης της στάσης του Δημοσθένη απέναντι στους Μεγαλοπολίτες, αυτό που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι ο σπουδαίος ρήτορας διατύπωσε ουσιαστικά στον υπό εξέταση λόγο του την αρχή της ισορροπίας των δυνάμεων, προβάλλοντας το πειστικό επιχείρημα ότι τα συμφέροντα της Αθήνας εξυπηρετούνταν στην πραγματικότητα μόνο αν ήταν ανίσχυροι και οι Λακεδαιμόνιοι και οι Θηβαίοι. Πρόκειται για μια παράμετρο που αποτελούσε και εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στις διακρατικές σχέσεις.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, το θέατρο της Μεγάλης Πόλεως (Μεγαλόπολης), το μεγαλύτερο της αρχαιότητας κατά τον Παυσανία.
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Α’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Β’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Γ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Δ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Ε’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος ΣΤ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Ζ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Η’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Θ’)
Δημοσθένης: Παράφορο πάθος και γνήσια τραγικότητα (Μέρος Ι’)
