Η συνταγματική αναθεώρηση δεν γίνεται για να προστατεύσουμε το χθες, αλλά για να προετοιμάσουμε τη χώρα για όσα έρχονται μπροστά μας. Με αυτή τη φράση ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, τοποθετήθηκε στη Βουλή κατά τη συζήτηση της πρότασης της ΝΔ για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Ο κ. Πιερρακάκης έδωσε έμφαση στα άρθρα που αφορούν τη δημοσιονομική πολιτική, λέγοντας ότι στόχος είναι καμία κυβέρνηση να μην μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν, υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας.
Παράλληλα, στάθηκε ιδιαίτερα στο άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, καταλογίζοντας «εκκωφαντική αντίφαση στην αντιπολίτευση, κυρίως στο ΠΑΣΟΚ και στην ΕΛΑΣ», και σημείωσε ότι η πρόταση της ΝΔ για την αναθεώρηση του Συντάγματος αποτυπώνει τη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα που κληροδοτήθηκε και στην Ελλάδα που θέλει να παραδοθεί.
«Εμείς έχουμε μία ευθύνη. Να μην παραδώσομε στα παιδιά μας τον λογαριασμό της δικής μας αδράνειας. Αυτό είναι το βαθύτερο νόημα της πρότασής μας. Γιατί σήμερα αποφασίζουμε τι χώρα θέλουμε να κληροδοτήσουμε σε όσους έρχονται μετά από εμάς. Και αν υπάρχει ένα πεδίο για το οποίο γνωρίζουμε πόσο βαριές μπορεί να είναι οι επιλογές μιας γενιάς για την επόμενη, αυτό δεν είναι άλλο από την οικονομία», είπε στην ομιλία του ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και συνέχισε:
«Η δικιά μου γενιά γνωρίζει τι σημαίνει όταν μια χώρα μεταφέρει για χρόνια το κόστος των επιλογών της στο μέλλον. Η Ελλάδα αυτό το έζησε με τον πιο επώδυνο τρόπο. Διανύσαμε μια 10ετία κατά την οποία χάσαμε πάρα πολύ σημαντικό μέρος της οικονομικής μας κυριαρχίας όπου η κοινωνία κλήθηκε να πληρώσει συσσωρευμένα λάθη 10ετιών. Η δημοσιονομική υπευθυνότητα είναι ζήτημα εθνικής αυτονομίας, δημοκρατικής ευθύνης και πάνω από όλα, δικαιοσύνης ανάμεσα στις γενιές».
Όπως ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, η κατεύθυνση που δίνεται με το άρθρο 79, ώστε ο προϋπολογισμός να διασφαλίζει τη βιώσιμη λειτουργία της χώρας, υπηρετεί αυτή την αρχή.
«Δεν προτείνουμε ένα σκληρό και μηχανιστικό δημοσιονομικό κόφτη αντίστοιχο με εκείνον που γνωρίζουμε από την Γερμανία. Και προσωπικά θα διαφωνούσα με έναν τέτοιο άκαμπτο κανόνα.
Μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αντιδρά όταν η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία ύφεση, μία πανδημία, μία φυσική καταστροφή, με μία μεγάλη γεωπολιτική κρίση.
Η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί με αυτόματο πιλότο, αλλά, άλλο η αναγκαία ευελιξία άλλο η δημοσιονομική ανευθυνότητα», ανέφερε και πρόσθεσε:
«Αυτό που θέλουμε να διασφαλίσουμε, είναι ότι καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας. Η Ελλάδα δεν πρέπει ποτέ ξανά να οδηγηθεί σε μνημόνια, και τα παιδιά μας δεν πρέπει ποτέ ξανά να κληθούν να πληρώσουν τον λογαριασμό που παρέλαβαν από τους προηγούμενους. Αυτή δεν είναι μία ιδεολογία λιτότητας, είναι μια αντίληψη ελευθερίας. Γιατί μία χώρα που χάνει την δημοσιονομική της αξιοπιστία, αργά ή γρήγορα χάνει και μέρος της δυνατότητάς της να αποφασίζει μόνη της».
Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, στην ίδια φιλοσοφία εντάσσονται και οι ευθύνες στο άρθρο 78, με τη δυνατότητα σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις, στο άρθρο 82 με την ετήσια έγκριση και δημόσια συζήτηση του ενιαίου σχεδίου κυβερνητικής πολιτικής, αλλά και στο άρθρο 21, που εισάγει τη διαγενεακή δικαιοσύνη και αλληλεγγύη στον σχεδιασμό των δημοσίων πολιτικών.
«Οι αποφάσεις μίας κυβέρνησης μπορεί να έχουν ορίζοντα 4ετίας, οι συνέπειες τους όμως, πολύ συχνά, διαρκούν 10ετίες. Η ευθύνη της πολιτικής είναι να βλέπει πέρα από τον εκλογικό κύκλο και να διασφαλίζει ότι οι πολιτικές του σήμερα δεν θα περιορίζουν τις δυνατότητες του αύριο», υπογράμμισε.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας μίλησε επίσης για «μία δεύτερη μεγάλη πρόκληση της εποχής μας που βρίσκεται στον ορίζοντα του μέλλοντος, την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία με όρους 20ού αιώνα μοιάζει ταυτόχρονα με την κούρσα για την κατάκτηση της σελήνης αλλά και με τον ανταγωνισμό των πυρηνικών εξοπλισμών».
«Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, ούτε ο άκριτος τεχνολογικός ενθουσιασμός, ούτε ο φόβος αποτελούν απάντηση. Χρειάζονται κανόνες, συνεργασία μεταξύ των κρατών, κοινές αρχές και διεθνή συνεργασία, ώστε η τεχνολογία να προχωρά χωρίς ο άνθρωπος να μένει απροστάτευτος.
Αυτό ακριβώς αποτυπώνει το νέο άρθρο 5β, ορίζοντας την τεχνητή νοημοσύνη ότι οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει», σημείωσε.
Υπογράμμισε ακόμη ότι «η λογική ενός σύγχρονου κράτους διατρέχει και τις υπόλοιπες αλλαγές που συζητούμε:
Ένα κράτος που σχεδιάζει καλύτερα, λογοδοτεί περισσότερο, ένα κράτος που προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της εποχής του».
Αναφερόμενος στο άρθρο 16, ο κ. Πιερρακάκης έκανε λόγο για «μία διάταξη που ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη, σε αυτή την αναθεώρηση, συμπυκνώνει τη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα που κληροδοτήσαμε και στην Ελλάδα που θέλουμε να παραδώσουμε».
«Για μένα έχει ιδιαίτερη προσωπική διάσταση αυτή η διάταξη, διότι ως υπουργός Παιδείας είχα την τιμή να εισηγηθώ το νόμο που επέτρεψε τη λειτουργία μη κρατικών μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Θυμάμαι τις συζητήσεις, αντιδράσεις, προειδοποιήσεις, ότι μία τέτοια μεταρρύθμιση θα υπονόμευε το δημόσιο πανεπιστήμιο. Ο νόμος ψηφίστηκε, η μεταρρύθμιση προχώρησε, το ΣτΕ την έκρινε ως συνταγματική.
Και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σήμερα, να παρατηρούμε ότι εκείνοι που την καταψήφισαν προσπαθούν πλέον να τοποθετηθούν απέναντι σε μία όχι μόνο διεθνή αλλά και εθνική πραγματικότητα που έχει αλλάξει», επεσήμανε χαρακτηριστικά ο κ. Πιερρακάκης και πρόσθεσε:
«Η ΕΛΑΣ μας λέει από τη μία πλευρά ότι δεν πρόκειται να καταργήσουμε το νέο πλαίσιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια και από την άλλη, δεν θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16.
Το ΠΑΣΟΚ μας λέει το ανάποδο. Θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16, αλλά ότι ταυτόχρονα εξακολουθεί να απορρίπτει το νόμο που άλλαξε το δρόμο προς αυτή την αλλαγή.
Η αντίφαση αυτή είναι πια εκκωφαντική . Η αντιπολίτευση δεν αναμετράται εδώ με την κυβέρνηση. Αναμετράται με τις ίδιες της τις θέσεις και με την απόσταση που χωρίζει αυτές τις θέσεις από την πραγματικότητα του 2026».
«Σήμερα δεν μιλάμε για υποθέσεις. Μιλάμε με το μέγεθος μίας ευκαιρίας που εδώ και χρόνια χάσαμε. Η μελέτη της Deloitte εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί μέσα σε πέντε χρόνια να προσθέσει 1 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας», σημείωσε και συμπλήρωσε:
«Για τον 20ό αιώνα η γνώση είναι εθνικό κεφάλαιο παραγωγική δύναμη και συγκριτικό πλεονέκτημα.
Έχουμε τη δυνατότητα να κρατήσουμε περισσότερους νέους εδώ, να φέρουμε φοιτητές και επιστήμονες από το εξωτερικό και να μετατρέψουμε την Ελλάδα από χώρα εξαγωγής ανθρωπίνου κεφαλαίου σε διεθνή προορισμό γνώσης και εκπαίδευσης.
Προφανώς αυτό δεν αποδυναμώνει το δημόσιο πανεπιστήμιο αλλά το απελευθερώνει, από μια συζήτηση 10ετιών που μετρούσε τη δύναμή του με βάσει το τι απαγορεύεται γύρω του.
Ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο δεν χρειάζεται τείχη να προστατευτεί. Χρειάζεται πόρους, ποιότητα, έρευνα, εξωστρέφεια. Βασικά χρειάζεται αυτοπεποίθηση για να ανταγωνιστεί τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.
Η αναθεώρηση του άρθρου 16 έρχεται να ολοκληρώσει αυτή τη μετάβαση. Με ελευθερία, αλλά και με αυστηρούς κανόνες, με κρατική εποπτεία, με αξιολόγηση, με υψηλές ακαδημαϊκές απαιτήσεις, και να διορθώσει και μία βαθιά κοινωνική στρέβλωση, γιατί η απαγόρευση όπως ίσχυε, δεν εμπόδισε τον εύπορο Έλληνα να επιλέξει μη κρατικό πανεπιστήμιο.
Απλώς τον υποχρέωνε να το επιλέξει στο εξωτερικό. Εκείνο που περιόριζε πραγματικά ήταν αυτόν που δεν μπορούσε να πληρώσει το κόστος της φυγής».
«Το άρθρο 16 είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από μία συζήτηση για τα μη κρατικά πανεπιστήμια.
Είναι η στιγμή που η Ελλάδα κλείνει έναν κύκλο 10ετιών και που αποφασίζει ότι η γνώση δεν θα έχει πλέον πια σύνορα, που φτιάξαμε μόνοι μας και εμείς οι ίδιοι υψώσαμε τείχη.
Πριν από λίγα χρόνια συζητούσαμε για το αν αυτή η αλλαγή μπορεί να γίνει. Ξεκίνησε να γίνεται. Σήμερα συζητάμε για το πόσο μακριά πλέον μπορεί να μας πάει.
Η συνταγματική αναθεώρηση δεν γίνεται για να προστατεύσουμε το χθες. Γίνεται για να προετοιμάσουμε τη χώρα για όσα έρχονται μπροστά μας. Κάθε γενιά έχει μια στιγμή. Μια στιγμή που αποφασίζει το τι ακριβώς θα παραδώσει στον επόμενο. Εκκρεμότητες του παρελθόντος ή δυνατότητες μέλλοντος; Αυτή είναι η δική μας στιγμή, αυτή είναι η κοινή μας ευθύνη απέναντι στην ιστορία», κατέληξε ο κ. Πιερρακάκης.
