Έναν πρωτοφανή δισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος, με σχεδόν τέσσερα δισεκατομμύρια ουράνια σώματα, παρουσίασαν οι αστρονόμοι. Το εντυπωσιακό αυτό υλικό δίνει μια νέα, σαρωτική εικόνα του διαστήματος.
Το επίτευγμα είναι έργο της ομάδας DESI (Dark Energy Spectroscopic Instrument) Legacy Imaging Surveys και βασίζεται σε δεδομένα από 263.000 παρατηρήσεις τηλεσκοπίων, που συγκεντρώθηκαν σε διάστημα 13 ετών.
Με 5,6 τρισεκατομμύρια pixel, ο χάρτης αποτυπώνει τα τρία τέταρτα του νυχτερινού ουρανού σε ορατά και εγγύς υπέρυθρα μήκη κύματος.
Βίντεο:
«Πλέον είναι κομμάτι του ιστού της αστρονομικής έρευνας», εξήγησε ο Ντέιβιντ Σλέγκελ, ερευνητής και συνεπικεφαλής του προγράμματος. «Όταν δουλεύεις με αστρονομικά αντικείμενα σήμερα, συχνά ξεκινάς ανοίγοντας αυτόν τον χάρτη για να δεις τι ακριβώς κοιτάζεις».
Η βάση για τον 3D χάρτη και την έρευνα της σκοτεινής ενέργειας
Αρχικά, ο τεράστιος 2D χάρτης σχεδιάστηκε ως θεμέλιο για να καθοδηγήσει τις χιλιάδες οπτικές ίνες του τηλεσκοπίου DESI, με στόχο τη δημιουργία αντίστοιχου τρισδιάστατου μοντέλου. Το πρόγραμμα, που ξεκίνησε το 2021, αποσκοπεί στην παρακολούθηση της διαστολής του σύμπαντος και στην κατανόηση της μυστηριώδους σκοτεινής ενέργειας.
Το πρόγραμμα έχει ήδη ξεπεράσει κατά πολύ τους αρχικούς του στόχους. Έως τον Απρίλιο του 2026, το DESI είχε χαρτογραφήσει πάνω από 47 εκατομμύρια γαλαξίες και κβάζαρ. Τα μέχρι τώρα ευρήματα δίνουν μάλιστα ενδείξεις ότι η σκοτεινή ενέργεια δεν είναι σταθερή, αλλά πιθανώς εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου.
Οι προηγούμενες εκδόσεις των δεδομένων έχουν ήδη αξιοποιηθεί σε περισσότερες από 1.800 επιστημονικές εργασίες. Η νέα, ολοκληρωμένη μορφή του χάρτη αναμένεται να συμβάλει στην ανακάλυψη σπάνιων φαινομένων, στη μελέτη της γαλαξιακής εξέλιξης, αλλά και στην εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (AI), που θα αναλάβουν να αναλύσουν τον κολοσσιαίο όγκο δεδομένων από τα διαστημικά παρατηρητήρια της επόμενης γενιάς.
Πηγή περιεχομένου: in.gr
