Η αναζήτηση της επίσημης γλώσσας κατά την ελληνική επανάσταση υπήρξε καθοριστική για την εθνική αφύπνιση, καθώς αντανακλούσε την ανάγκη για ελευθερία και πολιτική ταυτότητα. Ο αγώνας για την Παλιγγενεσία δεν αφορούσε μόνο τη στρατιωτική νίκη, αλλά και την ανάγκη για μια κοινή γλωσσική έκφραση που θα ενώνει το νέο έθνος.
Η γλωσσική διαμάχη που είχε ξεκινήσει με τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, επηρεάστηκε από τις πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές των συμμετεχόντων στον Αγώνα. Πρόσωπα από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις και περιοχές, όπως έμποροι, ναυτικοί και λόγιοι, βρέθηκαν να συνυπάρχουν και να αναζητούν μια κοινή γλώσσα που θα εκφράσει την εθνική τους ταυτότητα.
Η επιδίωξη της ελευθερίας συνδυάστηκε με το ιδανικό της αφύπνισης της εθνικής συνείδησης μέσω της Παιδείας. Οι πρώτες γλωσσικές επιλογές που έγιναν από την επαναστατική κυβέρνηση, αν και απλούστερες, παρέμειναν επηρεασμένες από τη γλώσσα του Διαφωτισμού, με αποτέλεσμα να αποκλειστεί η καθομιλουμένη.
Η γλώσσα που χρησιμοποιήθηκε για τα Συντάγματα και τα έγγραφα της εποχής, αν και προσπαθούσε να είναι προσιτή, συχνά παρέμενε σε μια αρχαΐζουσα μορφή, που δεν μπορούσε να επικοινωνήσει αποτελεσματικά με τον απλό λαό. Παρά τις προσπάθειες φωτισμένων ανθρώπων, όπως ο Ψαλίδας και ο Σολωμός, η καθαρεύουσα κυριάρχησε, και η αναζήτηση μιας ζωντανής γλώσσας συνεχίστηκε για πάνω από έναν αιώνα.
