Η πλασμαφαίρεση δεν είναι απλή αιμοληψία ούτε διαδικασία που γίνεται εκτός οργανωμένων νοσοκομειακών μονάδων, τονίζει η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για εξειδικευμένη θεραπεία σοβαρών παθήσεων. Με αφορμή όσα ακούγονται και γράφονται τις τελευταίες ημέρες σε μέσα ενημέρωσης και διαδίκτυο, η κλινική έδωσε διευκρινίσεις για τη μέθοδο.
Η Α’ Νεφρολογική Κλινική ΑΠΘ, στο Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο, διενεργεί θεραπευτική πλασμαφαίρεση στην ειδική Μονάδα της για διάφορες ασθένειες εδώ και πάνω από 40 έτη, όπως αναφέρει σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο ίδιο μήνυμα εξηγεί τα βασικά στοιχεία της θεραπείας και τις προϋποθέσεις εφαρμογής της.
«Η πλασμαφαίρεση ΔΕΝ είναι απλή αιμοληψία ή συρραφή επιφανειακού τραύματος! Αποτελεί εξειδικευμένη θεραπευτική μέθοδο εξωσωματικής κυκλοφορίας με στόχο την ταχεία απομάκρυνση από την κυκλοφορία παθολογικών ουσιών που βρίσκονται στο πλάσμα (αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα ή άλλες πρωτεΐνες και μακρομόρια) που συμμετέχουν άμεσα στην παθογένεια μιας νόσου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η θεραπεία επιτρέπει παράλληλα και την αναπλήρωση φυσιολογικών συστατικών του πλάσματος που απουσιάζουν ή βρίσκονται σε ανεπαρκή επίπεδα. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, το αίμα του ασθενούς διέρχεται μέσω ενός εξωσωματικού κυκλώματος και διαχωρίζεται με ειδικές μεθόδους σε πλάσμα και έμμορφα στοιχεία (ερυθρά αιμοσφαίρια, λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια). Το πλάσμα απομακρύνεται και αντικαθίσταται με υγρό αναπλήρωσης, συνήθως φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα (fresh frozen plasma, FFP) ή διάλυμα αλβουμίνης, ενώ τα έμμορφα στοιχεία επιστρέφουν στον ασθενή.
Η μέθοδος εφαρμόζεται μόνο σε επείγουσες και σοβαρές παθήσεις και έχει σαφείς ενδείξεις, που καθορίζονται από διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Η κλινική αναφέρει ότι χρησιμοποιείται σε σοβαρές νεφρικές, αιματολογικές, νευρολογικές ή ανοσολογικές παθήσεις, καθώς και σε επιλεγμένες περιπτώσεις προετοιμασίας για ασύμβατη μεταμόσχευση ή για αντιμετώπιση ορισμένων επιπλοκών μετά τη μεταμόσχευση νεφρού.
Η Α’ Νεφρολογική Κλινική ξεκαθαρίζει επίσης ότι η πλασμαφαίρεση δεν γίνεται σε εξωτερικά ιατρεία, κέντρα υγείας ή μικρά νοσοκομεία. Στην Ελλάδα πραγματοποιείται αποκλειστικά σε οργανωμένα τριτοβάθμια νοσοκομεία που διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό, συνήθως στις Μονάδες Τεχνητού Νεφρού ή, σπανιότερα, σε ειδικές Αιματολογικές Μονάδες ή σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, ανάλογα με τη βαρύτητα του περιστατικού. Δεν γίνεται με έναν απλό φλεβοκαθετήρα, αλλά μέσω αγγειακής προσπέλασης που κατά κανόνα αφορά κεντρικό φλεβικό καθετήρα και τοποθετείται σε συνθήκες χειρουργείου από εξειδικευμένους ιατρούς, όπως χειρουργούς, νεφρολόγους και αναισθησιολόγους. Παράλληλα, δεν διενεργείται σε μονάδες ημερήσιας νοσηλείας και δεν πρέπει να συγχέεται με την αιμοκάθαρση, η οποία στην Ελλάδα γίνεται επιτυχώς και εκτός νοσοκομείων ή κλινικών στις Μονάδες Χρόνιας Αιμοκάθαρσης, με ειδικές προδιαγραφές, κανονισμούς λειτουργίας και εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.
Η κλινική σημειώνει ακόμη ότι η πλασμαφαίρεση δεν γίνεται σε ασθενείς που προσέρχονται και αναχωρούν αυθημερόν από το νοσοκομείο, εκτός εξαιρετικά σπάνιων περιπτώσεων. Πρόκειται, όπως αναφέρει, για επείγουσα θεραπεία σε επείγουσες και σοβαρές παθήσεις και βαριά νοσοκομειακά περιστατικά, η οποία δεν πραγματοποιείται μία φορά αλλά σε πολλές συνεδρίες σε βάθος ημερών ή εβδομάδων, ανάλογα με την υποκείμενη νόσο, τα χαρακτηριστικά του ασθενούς και τα διεθνή θεραπευτικά πρωτόκολλα.
Η εκτέλεση της πλασμαφαίρεσης δεν γίνεται με ευθύνη οποιουδήποτε ιατρού ή νοσηλευτή, υπογραμμίζει η Α’ Νεφρολογική Κλινική του ΑΠΘ. Η απόφαση λαμβάνεται από ειδικούς ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων με μακρά εμπειρία στις αντίστοιχες παθήσεις, ενώ η συνταγογράφηση, η προετοιμασία και η επίβλεψη γίνονται από ειδικούς Νεφρολόγους τριτοβάθμιων νοσοκομείων. Η εκπαίδευση νέων συναδέλφων γίνεται αποκλειστικά στα πλαίσια της ειδικότητας της Νεφρολογίας στα εγχώρια αναγνωρισμένα κέντρα, ενώ η εκτέλεση γίνεται από ειδικό νοσηλευτικό προσωπικό των αντίστοιχων Μονάδων με εμπειρία στη μέθοδο και στα χρησιμοποιούμενα μηχανήματα.
Η πλασμαφαίρεση δεν είναι μέθοδος χωρίς επιπλοκές, αναφέρει επίσης η κλινική, επισημαίνοντας ότι κατά τη διάρκεια ή μετά το τέλος της μπορούν να εμφανιστούν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως υπόταση, διαταραχές ηλεκτρολυτών, με χαρακτηριστικότερη την υπασβεστιαιμία, αλλά και διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας. Επιπλέον, μπορεί να προκύψουν αλλεργικές ή αναφυλακτικές αντιδράσεις, ενώ λόγω της απομάκρυνσης πλάσματος είναι δυνατόν να παρουσιαστούν διαταραχές σε παράγοντες πήξης, αιμορραγική διάθεση και αιμορραγία, ειδικά όταν η αναπλήρωση γίνεται με διαλύματα αλβουμίνης. Για τους λόγους αυτούς, η μέθοδος εκτελείται κάτω από συνεχή και στενή παρακολούθηση σε ειδικές Μονάδες και τα περιστατικά παραμένουν εντός νοσοκομείου για όλο το διάστημα της θεραπείας τους.
Συνολικά, η πλασμαφαίρεση είναι μια εξειδικευμένη θεραπευτική παρέμβαση που πραγματοποιείται μόνο σε περιστατικά με σαφή και τεκμηριωμένη ένδειξη και απαιτεί εξατομικευμένο θεραπευτικό πρωτόκολλο, εξειδικευμένο νοσοκομειακό περιβάλλον, έμπειρο προσωπικό και συνεχή παρακολούθηση του ασθενούς. Το κοινό και οι ασθενείς, καταλήγει η κλινική, πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε διαφημίσεις ή «ιατρούς» που προβάλλουν ότι πραγματοποιούν τη μέθοδο εκτός αυτών των αυστηρά καθορισμένων συνθηκών.
*Φωτ. αρχείου
