Ξυπνάμε το πρωί και νιώθουμε ήδη κουρασμένοι, λες και η συχνή εξάντληση έχει προηγηθεί της ημέρας. Δυσκολία συγκέντρωσης, αναβολές και αναμονή του Σαββατοκύριακου για λίγη ενέργεια συνθέτουν μια εικόνα που πολλοί αναγνωρίζουν.
Νέα έκθεση του Εθνικού Κέντρου Στατιστικών Υγείας των ΗΠΑ, με βάση στοιχεία της αμερικανικής National Health Interview Survey για το 2024, δείχνει ότι το 71,5% των ενηλίκων δήλωσαν πολύ κουρασμένοι ή εξαντλημένοι τουλάχιστον κάποιες ημέρες μέσα σε διάστημα τριών μηνών. Περίπου ένας στους έξι, ποσοστό 16,6%, ανέφερε συχνή κόπωση, δηλαδή ότι ένιωθε έτσι τις περισσότερες ημέρες ή καθημερινά.
Αν και τα δεδομένα προέρχονται από τις ΗΠΑ, αποτυπώνουν μια εμπειρία που δεν περιορίζεται σε μία χώρα: τη διαρκή αίσθηση εξάντλησης, η οποία μπορεί να συνοδεύει τον σύγχρονο τρόπο ζωής και να επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα.
Η εξάντληση δεν ταυτίζεται με την υπνηλία ούτε με την αναμενόμενη κούραση μετά από μια απαιτητική ημέρα. Πρόκειται για σωματική ή πνευματική κόπωση που δεν υποχωρεί απαραίτητα με περισσότερο ύπνο ή ξεκούραση. Μπορεί να ρίξει τα επίπεδα ενέργειας, να δυσκολέψει τη συγκέντρωση και να κάνει ακόμη και απλές καθημερινές δραστηριότητες να φαίνονται πιο βαριές.
Στην έρευνα συμμετείχαν 31.917 ενήλικες άνω των 18 ετών. Οι γυναίκες ανέφεραν συχνή εξάντληση σε ποσοστό 20%, έναντι 13% των ανδρών. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στους νεότερους ενηλίκους, με το 19,5% των ατόμων ηλικίας 18 έως 34 ετών να δηλώνουν πολύ κουρασμένοι τις περισσότερες ημέρες ή καθημερινά. Στους ανθρώπους άνω των 65 ετών το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 12,9%.
Η κόπωση συνυπήρχε συχνά με άλλες δυσκολίες. Μεταξύ όσων την ανέφεραν, το 69,6% παρουσίαζε συμπτώματα άγχους, το 46,1% δυσκολίες στη συγκέντρωση και τη μνήμη και το 45% συμπτώματα κατάθλιψης. Τα ποσοστά αυτά δείχνουν ότι τα προβλήματα εμφανίζονται συχνά παράλληλα και όχι ότι η κόπωση προκαλεί από μόνη της άγχος ή κατάθλιψη.
Περίπου οι μισοί συμμετέχοντες με συχνή κόπωση αντιμετώπιζαν δυσκολίες σε τουλάχιστον τρεις διαφορετικούς τομείς της λειτουργικότητάς τους. Παράλληλα, το 36% δήλωσε περιορισμούς στο είδος ή στον όγκο της εργασίας που μπορούσε να αναλάβει, ενώ το 29% δυσκολευόταν να συμμετέχει σε κοινωνικές δραστηριότητες.
Ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου, η τακτική κίνηση, η ισορροπημένη διατροφή, η επαρκής ενυδάτωση και μικρές πρακτικές διαχείρισης του στρες μπορούν να βοηθήσουν όταν η κόπωση συνδέεται με τον τρόπο ζωής. Δεν υπάρχει, όμως, μία λύση που να ταιριάζει σε όλους.
Η επίμονη εξάντληση μπορεί να σχετίζεται με τον ύπνο, τη διατροφή, τη φαρμακευτική αγωγή, την ψυχική υγεία ή κάποιο άλλο ζήτημα που χρειάζεται διερεύνηση. Αν διαρκεί για εβδομάδες, δεν βελτιώνεται με την ξεκούραση ή αρχίζει να επηρεάζει την εργασία και την καθημερινότητα, είναι σημαντικό να συζητηθεί με γιατρό. Σε κάθε περίπτωση, ακόμα κι αν η κούραση είναι συνηθισμένη, δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει η νέα μας κανονικότητα.
* Πηγή: Vita
