Νέες συμβάσεις στις μονάδες προστατευόμενης διαβίωσης για οικοτροφεία, ξενώνες και προστατευμένα διαμερίσματα του ιδιωτικού τομέα που φιλοξενούν άτομα με ψυχικές ασθένειες στο πλαίσιο της αποασυλοποίησης φέρνει η αλλαγή στον τρόπο χρηματοδότησης του συστήματος υγείας. Οι πληρωμές των παρόχων θα γίνονται απευθείας από τον ΕΟΠΥΥ, στον οποίο το υπουργείο Υγείας μεταβιβάζει τις απαιτούμενες πιστώσεις.
Η αλλαγή στη χρηματοδότηση φέρνει επίσης νέα νοσήλια, που συνδέονται με τις προδιαγραφές λειτουργίας των ξενώνων αυτών. Η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει ουσιαστικά από τον Απρίλιο του 2027, καθώς έως τότε οι ξενώνες θα πληρώνονται με τα νοσήλια του περασμένου Αυγούστου, μέχρι να ολοκληρωθεί η σχετική εκκαθάριση.
Τα παραπάνω προβλέπονται σε κοινή απόφαση του υπουργείου Υγείας και του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία ορίζει μεταβατικές ρυθμίσεις για την πληρωμή των μονάδων προστατευόμενης διαβίωσης των ατόμων με ψυχικές διαταραχές και την εφαρμογή των νέων συμβάσεων που θα συνάψουν οι μονάδες από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Οι ασθενείς που καλύπτονται από τις δομές αυτές είναι όσοι έχουν ενταχθεί μετά από απόφαση της τοπικής Επιτροπής Διαχείρισης Μετάβασης ή με εισαγγελική εντολή.
Αλλάζουν οι προϋποθέσεις κάλυψης των τροφίμων σε μονάδες προστατευόμενης διαβίωσης των ασθενών με ψυχικές διαταραχές
Τα οικοτροφεία, οι ξενώνες και τα προστατευόμενα διαμερίσματα έχουν δικαίωμα αποζημίωσης με το νέο ημερήσιο νοσήλιο – τροφείο, εφόσον διαθέτουν άδεια ίδρυσης και λειτουργίας, είναι συμβεβλημένα με τον ΕΟΠΥΥ, συνδέονται και διαλειτουργούν υποχρεωτικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Επιδημιολογικής Παρακολούθησης και Θεραπευτικής Διαχείρισης και μέσω ενιαίου συστήματος ενδοεπιχειρησιακού σχεδιασμού, ενώ είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Μονάδων Ψυχικής Υγείας νομικών προσώπων ιδιωτικού δικαίου.
Οι ασθενείς που καλύπτονται από τις δομές αυτές αφορούν όσους έχουν εκδοθεί απόφαση από την τοπική Επιτροπή Διαχείρισης Μετάβασης ή εισαγγελική εντολή για μετάβαση σε μονάδα προστατευόμενης διαβίωσης και πρόκειται για:
- Ενήλικες με σοβαρές ψυχικές διαταραχές και σοβαρά ψυχοκοινωνικά προβλήματα, που χρειάζονται ψυχογηριατρική φροντίδα και αποκατάσταση, καθώς και άτομα με άνοια/Alzheimer και συναφείς διαταραχές, με νοητική υστέρηση και δευτερογενείς ψυχικές διαταραχές, με σοβαρές ψυχικές διαταραχές ή και νοητική υστέρηση και συνοδά σοβαρά οργανικά προβλήματα, με διάχυτες νευροαναπτυξιακές διαταραχές και διαταραχές αυτιστικού φάσματος, με άνοια τελικού σταδίου, με σοβαρές ψυχικές διαταραχές και διεγερτική συμπεριφορά που χρειάζονται αυξημένη παρακολούθηση και φροντίδα, είτε μεταβατικά λόγω υποτροπής είτε σε μόνιμη βάση, με ψυχικές διαταραχές σε φάση προετοιμασίας για μετάβαση από τη νοσηλεία σε κατάλληλες Μονάδες ή Π.Δ., με ψυχικές διαταραχές χωρίς υποστηρικτικό ή οικογενειακό περιβάλλον που χρειάζονται διαβαθμισμένη υποστήριξη και φροντίδα ανάλογα με τον βαθμό λειτουργικότητάς τους, καθώς και με ψυχικές διαταραχές ή και νοητική υστέρηση ή αυτισμό και δευτερογενείς ψυχικές διαταραχές με αυξημένες, αλλά όχι πλήρεις ικανότητες αυτοφροντίδας και αυτοεξυπηρέτησης.
- Παιδιά και έφηβοι με σοβαρές ψυχικές διαταραχές και σοβαρά ψυχοκοινωνικά προβλήματα, με νευροαναπτυξιακές διαταραχές, νοητική υστέρηση και δευτερογενείς ψυχικές διαταραχές, με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού, παιδιά λανθάνουσας ή προεφηβικής ηλικίας από διαταραγμένες οικογένειες που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους, έφηβοι με παραβατική – παραπτωματική συμπεριφορά, ψυχικές διαταραχές ή προερχόμενοι από σοβαρά διαταραγμένα περιβάλλοντα.
Η αποζημίωση καταβάλλεται για κάθε ασφαλισμένο ή ανασφάλιστο ή οικονομικά αδύνατο άτομο με ψυχικές διαταραχές που διαθέτει ΑΜΚΑ, ταυτότητα, διαβατήριο ή κάθε νομιμοποιητικό έγγραφο διαμονής, όπως άδεια διαμονής προσφύγων ή δικαιούχων επικουρικής προστασίας πολιτών τρίτων χωρών, αλλά και για ασφαλισμένους Ευρωπαϊκών Φορέων.
Τα οικοτροφεία κατηγοριοποιούνται σε 8 τύπους και το ημερήσιο νοσήλιο – τροφείο ορίζεται ως εξής:
- Για τα Οικοτροφεία τύπου (Α1), στα οποία διαμένουν άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές και σοβαρά ψυχοκοινωνικά προβλήματα ή άτομα με νοητική υστέρηση και δευτερογενείς ψυχικές διαταραχές, το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται σε 107 ευρώ.
- Για τα Οικοτροφεία τύπου (Α2), στα οποία διαμένουν άτομα άνω των 65 ετών με σοβαρές ψυχικές διαταραχές που χρήζουν ψυχογηριατρικής φροντίδας, το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται σε 98 ευρώ.
- Για τα Οικοτροφεία τύπου (Α3), στα οποία διαμένουν άτομα με οργανικά ψυχοσύνδρομα, νόσο Alzheimer και συναφείς διαταραχές, το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται σε 110 ευρώ.
- Για τα Οικοτροφεία τύπου (Α4), στα οποία διαμένουν άτομα με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές – διαταραχές αυτιστικού φάσματος, το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται σε 110 ευρώ.
- Για τα Οικοτροφεία τύπου (Α5), στα οποία διαμένουν άτομα που πάσχουν από άνοια τελικού σταδίου, το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται σε 75 ευρώ.
- Για τα Οικοτροφεία τύπου (Α6), στα οποία διαμένουν άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές ή και βαριά νοητική υστέρηση και σοβαρά συνοδά οργανικά προβλήματα, το ημερήσιο νοσήλιο τροφείο ορίζεται σε 107 ευρώ.
- Για τα Οικοτροφεία τύπου (Α7), στα οποία διαμένουν άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές και διεγερτική συμπεριφορά, τα οποία χρειάζονται αυξημένη φροντίδα είτε μεταβατικά λόγω υποτροπής (φιλοξενία βραχείας διάρκειας), είτε σε μόνιμη βάση, το ημερήσιο νοσήλιο – τροφείο ορίζεται σε 145 ευρώ.
- Για τα Οικοτροφεία τύπου (Α8), στα οποία διαμένουν άτομα με διαταραχές αυτιστικού φάσματος και διεγερτική συμπεριφορά, το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται σε 145 ευρώ.
Οι ξενώνες διακρίνονται σε 3 κατηγορίες με νοσήλιο ως εξής:
- Για Ξενώνες Ενηλίκων μακράς διάρκειας παραμονής το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται σε 102 ευρώ.
- Για Ξενώνες Ενηλίκων κοινωνικής επανένταξης το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται επίσης σε 102 ευρώ.
- Για Ξενώνες Παιδιών και Εφήβων, το ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο ορίζεται σε 125 ευρώ.
Τα προστατευόμενα διαμερίσματα διακρίνονται σε δύο κατηγορίες:
- Προστατευόμενα διαμερίσματα στα οποία διαμένουν άτομα με ψυχικές διαταραχές ή νοητική υστέρηση με δευτερογενείς ψυχικές διαταραχές, με ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο 35 ευρώ, και
- Προστατευόμενα διαμερίσματα στα οποία διαμένουν άτομα με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές – διαταραχές αυτιστικού φάσματος, με ημερήσιο νοσήλιο-τροφείο 100 ευρώ.
Σε περίπτωση απουσίας του ωφελούμενου από τη μονάδα διαμονής του λόγω νοσηλείας μέχρι 30 ημερών, το νοσήλιο καταβάλλεται ολόκληρο. Αν η νοσηλεία διαρκέσει πάνω από 30 ημέρες, η θέση θεωρείται ελεύθερη και το νοσήλιο συνεχίζει να καταβάλλεται μειωμένο κατά 50% μέχρι να καλυφθεί από νέο ωφελούμενο.
Σε περίπτωση απουσίας του ωφελούμενου για λόγους άδειας επισκέψεων σε συγγενείς (έως 15 διανυκτερεύσεις τον μήνα), διακοπών (έως 30 ημέρες τον χρόνο) και κάθε άλλης προγραμματισμένης εξόδου και διαμονής εκτός Μονάδας (έως 2-5 ημέρες τον μήνα), η θέση παραμένει δεσμευμένη και το νοσήλιο καταβάλλεται ολόκληρο.
Σε περίπτωση απουσίας του ωφελούμενου από τη Μονάδα για προσωπικούς λόγους, αδυναμία ενσωμάτωσης ή άλλους αναιτιολόγητους λόγους υπαιτιότητάς του, η θέση παραμένει δεσμευμένη για 15 ημέρες από την ημερομηνία αποχώρησής του και το νοσήλιο μειώνεται κατά 50%. Μετά την παρέλευση του 15θημέρου, το νοσήλιο διακόπτεται, η θέση θεωρείται ελεύθερη και καταλαμβάνεται από νέο ωφελούμενο.
Σε περίπτωση θανάτου του ωφελουμένου, το νοσήλιο διακόπτεται από την ημερομηνία που αναγράφεται στη ληξιαρχική πράξη θανάτου. Η θέση θεωρείται ελεύθερη και καταλαμβάνεται από νέο ωφελούμενο, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία.
