Οι σκύλοι μπορεί να μην καταλαβαίνουν κάθε λέξη που τους λέμε, όμως νέα έρευνα δείχνει ότι ακούν την ανθρώπινη γλώσσα με τρόπο που θυμίζει τα βρέφη. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν πως ξεχωρίζουν τις λέξεις μέσα στη ροή της ομιλίας, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στα σύμφωνα.
Νέα έρευνα από την Ουγγαρία, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, δείχνει ότι οι σκύλοι μπορούν να ξεχωρίζουν τις λέξεις μέσα στη συνεχή ροή της ομιλίας, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στα σύμφωνα. Πρόκειται για μια στρατηγική που χρησιμοποιούν και τα ανθρώπινα βρέφη όταν αρχίζουν να εξοικειώνονται με τη γλώσσα.
Το γεγονός ότι οι σκύλοι φαίνεται να έχουν αναπτύξει έναν παρόμοιο μηχανισμό δείχνει πόσο προσεκτικά παρακολουθούν τους ανθρώπους.
Με απλά λόγια, όταν ακούμε κάποιον να μιλά, οι λέξεις δεν φτάνουν στα αυτιά μας με καθαρά κενά ανάμεσά τους. Ο εγκέφαλος πρέπει να καταλάβει πού τελειώνει η μία και πού αρχίζει η επόμενη. Τα σύμφωνα φαίνεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία – και τώρα οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι κάτι παρόμοιο συμβαίνει και στους σκύλους.
Αυτό που δείχνουμε είναι ότι, σε αντίθεση με άλλα θηλαστικά, οι σκύλοι κάνουν το ίδιο, δήλωσε στη Washington Post ο Ατίλα Άντιτς, από το Πανεπιστήμιο Έτβες Λόραντ της Βουδαπέστης και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Τι έδειξε το πείραμα
Στην έρευνα συμμετείχαν 20 σκύλοι και 20 άνθρωποι. Οι επιστήμονες τούς έβαλαν να ακούσουν επινοημένες λέξεις σε σειρά, οι οποίες δεν είχαν κάποιο πραγματικό νόημα. Σε ορισμένες υπήρχαν επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμφώνων, σε άλλες φωνηέντων, ενώ κάποιες δεν ακολουθούσαν κανένα συγκεκριμένο μοτίβο.
Την ίδια ώρα, οι ερευνητές παρακολουθούσαν πώς αντιδρούσε ο εγκέφαλός τους στους διαφορετικούς ήχους.
Το ενδιαφέρον ήταν ότι τόσο οι άνθρωποι όσο και οι σκύλοι αντέδρασαν πιο έντονα στα μοτίβα που βασίζονταν στα σύμφωνα. Αυτό υποδηλώνει ότι οι σκύλοι αξιοποιούν και εκείνοι τα σύμφωνα για να οργανώσουν αυτό που ακούν και να ξεχωρίσουν διαφορετικά κομμάτια της ομιλίας.
Δείχνει πόσο μακρά και σημαντική ιστορία έχουμε μαζί
Μάλιστα, η ικανότητα αυτή δεν εμφανίστηκε μόνο στους σκύλους που είχαν μεγαλώσει από κουτάβια μέσα σε σπίτια. Στη μελέτη συμμετείχαν και ζώα που είχαν περάσει τα πρώτα χρόνια της ζωής τους σε καταφύγια ή στον δρόμο και επομένως είχαν μικρότερη επαφή με την ανθρώπινη ομιλία σε πολύ μικρή ηλικία. Παρ’ όλα αυτά, παρουσίασαν παρόμοια αντίδραση.
Για τους ερευνητές, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι η μακρόχρονη συμβίωση με τον άνθρωπο μπορεί να έχει επηρεάσει πολύ βαθύτερα τους σκύλους απ’ όσο πιστεύαμε.
Τα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενες έρευνες που έχουν δείξει πόσο ευαίσθητοι είναι οι σκύλοι σε όσα κάνουμε και λέμε.
Ο Φράνσις Σουμπιάουλ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσινγκτον, ο οποίος δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη, εξήγησε στη Washington Post ότι η ανθρώπινη ομιλία είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο περίπλοκη απ’ όσο αντιλαμβανόμαστε.
Οι φωνές αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία και το φύλο του ανθρώπου, ενώ ο καθένας μιλά με διαφορετικό ρυθμό και τρόπο. Παρ’ όλα αυτά, ένα μωρό μαθαίνει σταδιακά να ξεχωρίζει μέσα σε όλους αυτούς τους ήχους τις λέξεις και αργότερα τη σημασία τους.
Το γεγονός ότι οι σκύλοι φαίνεται να έχουν αναπτύξει έναν παρόμοιο μηχανισμό δείχνει, σύμφωνα με τον Σουμπιάουλ, πόσο προσεκτικά παρακολουθούν τους ανθρώπους.
Ακούν, προσέχουν, είπε. Και αυτή η συνεχής επαφή μαζί μας φαίνεται ότι έχει αφήσει το αποτύπωμά της στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την ομιλία.
Ο ρόλος της εξημέρωσης
Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς απέκτησαν οι σκύλοι αυτή την ικανότητα. Μία πιθανή εξήγηση βρίσκεται στη μακρά κοινή ιστορία τους με τον άνθρωπο.
Η εξημέρωση του σκύλου άρχισε πριν από χιλιάδες χρόνια και, μέσα σε αυτό το τεράστιο χρονικό διάστημα, τα δύο είδη ανέπτυξαν μια ιδιαίτερα στενή σχέση. Οι σκύλοι έμαθαν να παρατηρούν το ανθρώπινο βλέμμα, τις χειρονομίες και τη συμπεριφορά μας με τρόπο που δεν συναντάται στον ίδιο βαθμό ακόμη και σε άλλα ιδιαίτερα έξυπνα ζώα.
Ο Σουμπιάουλ σημειώνει, για παράδειγμα, ότι οι σκύλοι είναι εξαιρετικά καλοί στο να καταλαβαίνουν πού κοιτάζει ένας άνθρωπος ή τι εννοεί όταν δείχνει κάτι με το δάχτυλο. Σε τέτοιες δοκιμασίες μπορούν να εμφανίζονται πιο ευαίσθητοι στα ανθρώπινα σήματα ακόμη και από τα πρωτεύοντα.
Για να διαπιστωθεί αν αυτή η σχέση με τον άνθρωπο είναι πράγματι η εξήγηση, οι επιστήμονες θα χρειάζονταν μια πολύ ενδιαφέρουσα σύγκριση: τους λύκους.
Θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να εξετάσουν λύκους που μεγαλώνουν ακούγοντας συστηματικά ανθρώπινη ομιλία και να δουν αν αναπτύσσουν την ίδια ικανότητα. Αν δεν συνέβαινε αυτό, θα ενισχυόταν η ιδέα ότι η ιδιαίτερη σχέση των σκύλων με τη γλώσσα μας είναι αποτέλεσμα της μακρόχρονης εξημέρωσής τους.
Η συγκεκριμένη έρευνα ήταν μικρή και οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζονται περισσότερα στοιχεία προτού εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα. Ωστόσο, προσθέτει ακόμη ένα κομμάτι σε μια εικόνα που γίνεται ολοένα πιο καθαρή: οι χιλιάδες χρόνια κοινής ζωής ανθρώπων και σκύλων δεν άλλαξαν μόνο τη συμπεριφορά τους, αλλά πιθανότατα και τον τρόπο με τον οποίο μας ακούν και μας αντιλαμβάνονται.
Δείχνει πόσο μακρά και σημαντική ιστορία έχουμε μαζί, ανέφερε στη Washington Post η Αμρίθα Μαλλικαρτζούν, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, η οποία επίσης δεν συμμετείχε στη μελέτη.
