Ξενύχτισαν οι αράχνες, και νέα μελέτη δείχνει ότι όχι μόνο κοιμούνται όπως οι άνθρωποι, αλλά δεν αποκλείεται να βλέπουν και όνειρα.
Η ομάδα της Νάντια Γκάιγκερ, βιολόγου του Πανεπιστημίου της Βόννης, πειραματίστηκε με την αράχνη Portia fimbriata, ένα αυστραλιανό είδος στο μέγεθος κέρματος που κυνηγά άλλες αράχνες.
Προηγούμενες έρευνες είχαν καταγράψει ευέλικτες και ευπροσάρμοστες τακτικές κυνηγιού, καθώς και συμπεριφορές που παραπέμπουν σε μάθηση μέσω δοκιμής και λάθους, μια ικανότητα που υποδηλώνει σχετικά προηγμένες νοητικές δυνατότητες και όχι ένα ζώο που ακολουθεί μόνο τα ένστικτά του.
Η μελέτη, που δημοσιεύεται στο περιοδικό PNAS, χρησιμοποίησε υπέρυθρους αισθητήρες για να παρακολουθήσει στο εργαστήριο τις αράχνες κάτω από διαφορετικές συνθήκες φωτισμού για αρκετές ημέρες. Ένα πρώτο εύρημα ήταν ότι τα πειραματόζωα ακολουθούν σαφή κιρκάδιο ρυθμό, αφού η δραστηριότητά τους μειωνόταν κάθε απόγευμα μετά τη δύση, ανεξάρτητα από τον φωτισμό στο εργαστήριο.
Σε μία από τις δοκιμές, οι ερευνητές έπαιξαν έναν οξύ, διαπεραστικό ήχο είτε κατά τη διάρκεια της ημέρας είτε της νύχτας, και διαπίστωσαν ότι οι αράχνες καθυστερούσαν έως και 3 δευτερόλεπτα να αντιδράσουν όταν ήταν νύχτα.
Σε μια άλλη δοκιμή, οι ερευνητές απελευθέρωσαν 20 μύγες στον χώρο κάθε αράχνης όταν βράδιασε. Την επόμενη νύχτα, τα ζώα κοιμήθηκαν μία ώρα περισσότερο από το κανονικό, πιθανώς για να αναπληρώσουν τον ύπνο που έχασαν λόγω της φασαρίας.
Πιο εντυπωσιακή ήταν η διαπίστωση ότι οι αράχνες έδειχναν να περνούν στη φάση ύπνου REM, τη φάση που στον άνθρωπο ακολουθεί τον βαθύ ύπνο και χαρακτηρίζεται από αύξηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας, κινήσεις των ματιών και όνειρα.
Η ερευνητική ομάδα δεν μπορούσε μεν να βεβαιωθεί ότι οι αράχνες όντως έβλεπαν όνειρα, είδε όμως τα μάτια τους -οκτώ σε κάθε αράχνη- να πηγαινοέρχονται και τα πόδια τους να τινάζονται στη διάρκεια της νύχτας.
Τα ευρήματα έρχονται να προστεθούν σε μελέτη του 2023 που έδειχνε ότι ο ύπνος των χταποδιών παρουσιάζει αξιοσημείωτες ομοιότητες με τον ανθρώπινο ύπνο και δεν αποκλείεται να περιλαμβάνει όνειρα.
Δεδομένου όμως ότι όσα γνωρίζουμε για τον ύπνο προέρχονται κυρίως από μελέτες σε σπονδυλωτά ζώα, τα τελευταία ευρήματα επεκτείνουν τις γνώσεις μας στα ασπόνδυλα και ίσως οδηγήσουν σε νέες ανακαλύψεις για τον ρόλο του ύπνου σε ολόκληρο το βασίλειο των ζώων, λένε οι ερευνητές.
Επόμενος στόχος τους είναι να εξετάσουν τι ακριβώς συμβαίνει στον εγκέφαλο των αραχνών και των εντόμων στη διάρκεια του ύπνου, αλλά και να μελετήσουν τι επιπτώσεις μπορεί να έχει για τον ύπνο των ασπονδύλων η νυχτερινή φωτορύπανση.
