Στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, την προοπτική επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, αλλά και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή αναφέρθηκε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογραμμίζοντας ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Άγκυρα παραμένουν ανοιχτοί, χωρίς αυτό, όπως τόνισε, να συνεπάγεται υποχώρηση από τις ελληνικές θέσεις.
Μιλώντας στον ΣΚΑΪ 100,3, ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε αρχικά στη διεθνή θέση της χώρας, δηλώνοντας:
«Εγώ αυτό το οποίο αντιλαμβάνομαι είναι ότι οι διεθνείς θέσεις της Ελλάδας έχουν εκτοξευθεί. Αυτή τη στιγμή οι διεθνείς συμμαχίες μας είναι εκεί που δεν ήταν ποτέ. Όχι μόνο με το Ισραήλ, με όλο τον αραβικό κόσμο, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον σκληρό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών».
«Η Τουρκία δεν θα αποστεί από τις βασικές της θέσεις»
Αναφερόμενος στις σχέσεις Αθήνας–Άγκυρας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναγνώρισε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί τις πάγιες θέσεις της σε ζητήματα όπως η «Γαλάζια Πατρίδα», οι «γκρίζες ζώνες» και η αποστρατιωτικοποίηση.
«Δεν πρόκειται να αποστεί από τις βασικές αυτές θέσεις, ούτε πιστεύαμε ότι θα μπορούσε να αποστεί. Θα ήμασταν απολύτως αιθεροβάμονες να θεωρούμε ότι, επειδή ξεκινήσαμε ένα δομημένο διάλογο, θα έχουν διαφορετική άποψη τα ζητήματα αυτά».
Ο υπουργός υπεραμύνθηκε της συνέχισης του διαλόγου, σημειώνοντας ότι σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας προτεραιότητα αποτελεί η αποτροπή νέων κρίσεων.
«Σε μια εποχή γεωπολιτικής αστάθειας, πρέπει να είσαι πραγματικά παλαβός […] για να προσπαθείς να χτυπήσεις το μαχαίρι πάνω στο τραπέζι, ενώ όσο μπορείς να βρεις μια λειτουργική σχέση η οποία θα αποτρέψει τις περαιτέρω κρίσεις».
«Αυτό δεν σημαίνει ότι γίνονται εκπτώσεις σε σχέση με τις βασικές μας θέσεις», πρόσθεσε.
Παράλληλα, απαντώντας στην κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση, έκανε λόγο για «διαγωνισμό λαϊκισμού και πολιτικού μηδενισμού», επισημαίνοντας ότι ο διάλογος με την Τουρκία είναι πλέον δομημένος.
«Ο διάλογος αυτός είναι δομημένος. Έχει όρια, έχει παραδοτέα, έχει χρόνους, έχει υπεύθυνους».
«Η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια είναι στη φαρέτρα μας»
Για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, ο υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε ότι αποτελεί δικαίωμα της χώρας και παραμένει στη «φαρέτρα» της.
«Αυτή η κυβέρνηση ήταν μετά από 50 χρόνια που έκανε την επέκταση στο Ιόνιο και θα συνεχίσει με τις επεκτάσεις των χωρικών υδάτων, διότι αυτό είναι το δικαίωμα το οποίο απορρέει από το δίκαιο της θάλασσας».
Ο κ. Γεραπετρίτης επιβεβαίωσε ακόμη ότι συνομιλεί με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει ως αντιπαραγωγική τη σχέση Ελλάδας–Ισραήλ, καθώς θεωρεί ότι δημιουργείται ένα «τόξο» απέναντι στην Τουρκία.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου: «Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να γίνει επαναχάραξη»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός Εξωτερικών στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, απορρίπτοντας δημοσιεύματα σχετικά με ενδεχόμενη αλλαγή στη χάραξη του καλωδίου.
Ο ίδιος χαρακτήρισε σχετικά δημοσιεύματα «παντελώς εκτός πραγματικότητας», τονίζοντας:
«Η χάραξη η οποία γίνεται ούτως ή άλλως από την ανάδοχο εταιρεία ουδέποτε περνούσε και περνάει σήμερα μέσα από τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα».
«Άρα δεν θα ήταν εκ των πραγμάτων δυνατόν να γίνει οποιαδήποτε αλλαγή. Κάτι το οποίο δεν τέμνεται γιατί να το αλλάξεις; Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να γίνει επαναχάραξη», πρόσθεσε.
Ο υπουργός ξεκαθάρισε επίσης ότι «θα γίνει η έρευνα και η πόντιση του καλωδίου με τον τρόπο τον οποίο η ίδια η ανάδοχος εταιρεία έχει επιλέξει», προσθέτοντας πως «η Ελλάδα είναι η χώρα η οποία θα αδειοδοτήσει το έργο».
Για την Τουρκία σημείωσε ότι θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενοι τρόποι ενημέρωσης: «Ούτως ή άλλως η έκδοση της NAVTEX γίνεται ακριβώς με σκοπό την ενημέρωση όλων των παρακείμενων κρατών και των ναυτιλωμένων για την ασφάλεια των πλοίων. Άδεια όμως θα δοθεί μόνον από την Ελλάδα».
Η προϋπόθεση για την πολυμερή διάσκεψη 5Χ5
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στην πρόταση για πολυμερή διάσκεψη των παράκτιων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να περιλαμβάνει τόσο την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών όσο και ζητήματα περιβάλλοντος και ναυσιπλοΐας.
Έθεσε, ωστόσο, ως απαραίτητη προϋπόθεση τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Στο μέτρο που η Τουρκία δεν αποδέχεται ή δεν μπορεί να αποδεχθεί τη συμμετοχή της Κύπρου, είναι προφανές ότι τέτοιου τύπου συνάντηση δεν μπορεί να υπάρξει».
«Δεν μπορεί να υπάρξει ελληνική αποστολή στον Περσικό Κόλπο»
Για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στον Περσικό Κόλπο, ο υπουργός Εξωτερικών απέκλεισε, υπό τις σημερινές συνθήκες, ελληνική αποστολή στην περιοχή.
«Υπό συνθήκες πολέμου στον Περσικό Κόλπο που βρισκόμαστε σήμερα, δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε αποστολή», τόνισε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι περιορισμοί στις βασικές οδούς μεταφοράς πετρελαίου έχουν ήδη σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές. «Το αποτέλεσμα είναι πολύ σημαντική μείωση των ροών του πετρελαίου, που οδηγεί και σε μια παγκόσμια αύξηση των τιμών», ανέφερε.
«Δεν βλέπω άμεσα ομαλοποίηση»
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε και στη συνάντησή του στη Νέα Υόρκη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, χαρακτηρίζοντας το Ιράν «πάρα πολύ σκληρό διαπραγματευτή».
«Το Ιράν αυτή τη στιγμή έχει κατανοήσει ότι το πραγματικά μεγάλο, το ισχυρό, το πυρηνικό, αν θέλετε, όπλο του είναι ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ, από όπου περνάει η μεγαλύτερη ποσότητα πετρελαίου στην υφήλιο», δήλωσε.
Ο ίδιος εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς το ενδεχόμενο άμεσης αποκλιμάκωσης, λέγοντας χαρακτηριστικά «Δεν βλέπω άμεσα ομαλοποίηση».
«Έχουμε ένα πάρα πολύ σκληρό παιχνίδι, το οποίο, εκτός από την ουσιαστική διαπραγμάτευση, περιλαμβάνει και την ανάγκη μιας ευπρεπούς εξόδου για όλες τις πλευρές και εκεί βρίσκεται το δύσκολο της ιστορίας», συμπλήρωσε.
«Υπάρχει ελληνική φρεγάτα στην Ερυθρά Θάλασσα»
Σε αντίθεση με τον Περσικό Κόλπο, ο υπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα συμμετέχει ήδη στην ευρωπαϊκή προσπάθεια προστασίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, μέσω της επιχείρησης «Ασπίδες».
«Στην Ερυθρά Θάλασσα αυτή τη στιγμή υπάρχουν απειλές πολέμου εκ μέρους των Χούθι. Υπάρχουν μεμονωμένα χτυπήματα. Δεν υπάρχει διευρυμένη σύρραξη. Αυτό θα είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να προστατευθεί».
«Υπάρχει ελληνική φρεγάτα η οποία κινείται πέριξ για να διασφαλίσει τα πλοία, ιδίως τα ελληνικά πλοία, τα οποία κινούνται», πρόσθεσε.
Για τον Περσικό Κόλπο επανέλαβε ότι «με τις συνθήκες που υφίστανται αυτή τη στιγμή και στο Στενό του Ορμούζ με αποκλεισμό και ουσιαστικά ναρκοθετημένη την περιοχή, δεν είναι δυνατή οποιαδήποτε αποστολή».
Τέλος, ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας θα αποτελέσει βασική ελληνική προτεραιότητα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ενώ αναφέρθηκε και στην ανάγκη ενεργειακής διαφοροποίησης.
«Θα πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι εάν έχεις υπερεξάρτηση από μια χώρα, το βέβαιον είναι ότι κάποια στιγμή στην ιστορική σου πορεία θα έχεις εκβιασμό από τη χώρα αυτή και ο εκβιασμός αυτός θα οδηγήσει σε ματαίωση των εθνικών στόχων», ανέφερε.
«Η στάση αρχής την οποία τηρεί η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχιστεί διότι αυτή τη στιγμή δημιουργούνται προηγούμενα για το μέλλον. Δεν μπορούμε να στεκόμαστε με τον επιτιθέμενο υπό οποιαδήποτε εκδοχή και γι’ αυτόν τον λόγο έχει αξία η ενεργειακή αυτάρκεια», κατέληξε.
