Στην ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα της κοινωνικής ασφάλισης, με στόχο την αύξηση του μελλοντικού εισοδήματος των εργαζομένων, τη διεύρυνση της συμμετοχής στην επαγγελματική ασφάλιση και τη δημιουργία νέων αποταμιεύσεων για την ελληνική οικονομία, επικεντρώνεται το νέο νομοσχέδιο που συζητείται στη Βουλή. Η ρύθμιση φέρνει, σύμφωνα με την κυβέρνηση, ένα πιο ευέλικτο και φορολογικά ελκυστικό πλαίσιο.
Μιλώντας στην Ολομέλεια, η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Άννα Ευθυμίου υποστήριξε ότι η μεταρρύθμιση ενισχύει την επαγγελματική ασφάλιση και απάντησε στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης για τον πρώτο πυλώνα, την εποπτεία και τον κίνδυνο διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων.
«Μεταρρύθμιση με κοινωνική συναίνεση»
Η κα Ευθυμίου σημείωσε ότι το νομοσχέδιο είναι πλήρως εναρμονισμένο με το ενωσιακό δίκαιο και ενισχύει την επαγγελματική ασφάλιση ως συμπληρωματική συνταξιοδοτική παροχή. Όπως ανέφερε, δίνει στις επιχειρήσεις ένα επιπλέον κίνητρο για την προσέλκυση και διατήρηση εργαζομένων και συμβάλλει στην ανθεκτικότητα του ασφαλιστικού συστήματος.
Παράλληλα, ανέφερε ότι το κείμενο έρχεται προς ψήφιση στην Ολομέλεια μετά από εκτενή διάλογο στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και με ευρεία κοινωνική συναίνεση, όπως φάνηκε και στην ακρόαση των κοινωνικών εταίρων και των εκπροσώπων της επαγγελματικής ασφάλισης.
Σύμφωνα με την υφυπουργό, στη διαβούλευση ενσωματώθηκε πάνω από το 90% των προτάσεων των φορέων, κάτι που, όπως είπε, δείχνει τη σημασία του διαλόγου για πιο ολοκληρωμένες λύσεις.
Οι τρεις στόχοι της μεταρρύθμισης
Η κα Ευθυμίου ανέφερε ότι κατά τη διαμόρφωση του νομοσχεδίου τέθηκαν τρεις βασικοί στόχοι: η βελτίωση του ισχύοντος πλαισίου, η διεύρυνση της πρόσβασης στην επαγγελματική ασφάλιση για περισσότερους εργαζομένους, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις και η αποτύπωση του κυβερνητικού μηνύματος για αξιοπιστία, σταθερότητα και προοπτική, ιδιαίτερα για τη νέα γενιά. «Πιστεύω ότι το νομοσχέδιο ανταποκρίνεται πλήρως στους στόχους αυτούς», είπε.
Αναφέρθηκε επίσης στον νόμο 5078/2023, του οποίου υπήρξε εισηγήτρια, επισημαίνοντας ότι τα δύο χρόνια εφαρμογής του δίνουν πλέον τη δυνατότητα αξιολόγησης των ρυθμίσεων και εντοπισμού των σημείων που χρειάζονται διορθώσεις. Όπως σημείωσε, ο νόμος του 2023 εκσυγχρόνισε τον θεσμό της επαγγελματικής ασφάλισης, προχωρώντας σε δομικές αλλαγές στη λειτουργία των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), ενώ ενίσχυσε τη διαφάνεια και την ενημέρωση των ασφαλισμένων. Παράλληλα, η εποπτεία των ΤΕΑ και το σύνολο των σχετικών αρμοδιοτήτων μεταφέρθηκαν στην Τράπεζα της Ελλάδος, εξέλιξη που, όπως είπε η Άννα Ευθυμίου, είχε μετρήσιμα αποτελέσματα και συνέβαλε τεχνοκρατικά και στη διαμόρφωση του νέου νομοσχεδίου.
Η υφυπουργός έθεσε ως βασικό επιχείρημα για την ανάγκη της μεταρρύθμισης τη χαμηλή διείσδυση της επαγγελματικής ασφάλισης στην Ελλάδα. Όπως ανέφερε, οι ασφαλισμένοι στα ΤΕΑ αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 5% του εργατικού δυναμικού, ενώ το ενεργητικό τους φτάνει περίπου στο 1% του ΑΕΠ, αν συνυπολογιστούν και τα τέσσερα ΤΕΑ υποχρεωτικής ασφάλισης.
«Οι αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο αυτό είναι αναγκαίες», τόνισε, απαντώντας παράλληλα στην κριτική της αντιπολίτευσης ότι η επαγγελματική ασφάλιση είναι απλώς ένας συμπληρωματικός θεσμός.
«Ακλόνητη η στήριξη στον πρώτο πυλώνα»
Απαντώντας στην κριτική ότι η κυβέρνηση δεν στηρίζει τον πρώτο πυλώνα της κοινωνικής ασφάλισης, η κα Ευθυμίου ξεκαθάρισε ότι η στήριξη της υποχρεωτικής, δημόσιας ασφάλισης παραμένει «σταθερή και ακλόνητη επιλογή».
Ως βασικές κυβερνητικές πολιτικές ανέφερε τη διεύρυνση του εργατικού δυναμικού και τη δημιουργία περισσότερων από 563.000 νέων θέσεων εργασίας, με έμφαση σε νέους, γυναίκες, άτομα με αναπηρία και εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας.
Αναφέρθηκε επίσης στη μεταρρύθμιση για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, σημειώνοντας ότι περίπου 300.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι έχουν πλέον δηλωθεί στην αντίστοιχη πλατφόρμα του ΕΦΚΑ.
Στο μέτωπο της εισφοροδιαφυγής, έκανε ειδική αναφορά στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, μέσω της οποίας καταγράφηκαν 2,7 εκατ. περισσότερες υπερωρίες το 2025 σε σχέση με το 2024, καθώς και στο ψηφιακό έργο του ΟΠΣ-ΕΦΚΑ.
ΟΑΠΕΣ και ισότιμοι όροι στον δεύτερο πυλώνα
Στο επίκεντρο του νομοσχεδίου βρίσκεται, σύμφωνα με την υφυπουργό, η δημιουργία ισότιμων όρων λειτουργίας ανάμεσα στις διαφορετικές μορφές του δεύτερου πυλώνα, δηλαδή στα ΤΕΑ και στα ομαδικά συνταξιοδοτικά συμβόλαια.
Για τον σκοπό αυτό θεσπίζεται το Ανοιχτό Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), αντίστοιχο των ανοικτών ΤΕΑ.
Η κα Ευθυμίου υποστήριξε ότι με τη ρύθμιση αυτή υλοποιείται κυβερνητική δέσμευση για εξομοίωση του πλαισίου λειτουργίας των ΤΕΑ με τα ομαδικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά προγράμματα.
Περισσότερη εποπτεία και προστασία των ασφαλισμένων
Σε ό,τι αφορά την εποπτεία, η υφυπουργός τόνισε ότι το νέο πλαίσιο επιδιώκει να συνδυάσει ευελιξία και αυξημένη προστασία των ασφαλισμένων.
Η εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος στα ΤΕΑ και τα ΟΑΠΕΣ θα αφορά την επάρκεια των περιουσιακών στοιχείων, τη διανομή των ΟΑΠΕΣ σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία για την ασφαλιστική διανομή και τις απαιτήσεις διαφάνειας και ενημέρωσης των μελών. Παράλληλα, ενισχύονται τα μέτρα που μπορεί να λάβει η εποπτική αρχή όταν η λειτουργία ενός ΤΕΑ ή ενός προγράμματος δεν εξελίσσεται σύμφωνα με τις προβλέψεις.
«Πιο προσιτή η επαγγελματική ασφάλιση»
Απαντώντας στην κριτική ότι η μεταρρύθμιση μπορεί να διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες, η υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο επιτρέπει σε περισσότερους πολίτες να αποκτήσουν πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση.
Τα ανοικτά ΤΕΑ μπορούν να λειτουργούν ως «ταμεία-ομπρέλα», επιτρέποντας τη συμμετοχή περισσότερων επιχειρήσεων και κάνοντας την επαγγελματική ασφάλιση πιο προσιτή σε μικρότερες επιχειρήσεις, εργαζομένους, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολουμένους.
Παράλληλα, εισάγεται η δυνατότητα ατομικής και ομαδικής φορητότητας των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, ώστε η συνταξιοδοτική αποταμίευση να ακολουθεί τον εργαζόμενο σε μια αγορά εργασίας με αυξημένη κινητικότητα.
Ισχυρά φορολογικά κίνητρα για τη συνταξιοδότηση
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε η κα Ευθυμίου στα φορολογικά κίνητρα, τα οποία, όπως είπε, συνδέονται με τις ηλικίες συνταξιοδότησης των 62 και 67 ετών.
Όπως εξήγησε, στόχος είναι να ενισχυθεί στην πράξη η αντίληψη ότι πρόκειται για συνταξιοδοτικό προϊόν και συμπληρωματική συνταξιοδοτική παροχή, αλλά και να καλλιεργηθεί η κουλτούρα της μακροχρόνιας αποταμίευσης.
Το νομοσχέδιο, σύμφωνα με την ίδια, απευθύνεται σε εργαζομένους, μη μισθωτούς και επιχειρήσεις, προσφέροντας διαφορετικά οφέλη σε κάθε κατηγορία.
Η ενίσχυση της μακροχρόνιας αποταμίευσης, όπως υποστήριξε η κα Ευθυμίου, δεν αφορά μόνο το συνταξιοδοτικό εισόδημα των πολιτών αλλά και την ελληνική οικονομία.
Η δημιουργία μεγαλύτερης βάσης κεφαλαίων μπορεί να στηρίξει μελλοντικές επενδύσεις και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας, ενώ παράλληλα μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της απασχόλησης και των ασφαλιστικών παροχών.
«Υπάρχει και ένα πρόσθετο όφελος: ενδυναμώνει την ανθεκτικότητα του κοινωνικοασφαλιστικού μας συστήματος μέσα από την ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης», σημείωσε.
«Αποκαθιστούμε αδικίες στους συνταξιούχους»
Κλείνοντας, η υφυπουργός αναφέρθηκε στην κυβερνητική πολιτική για τους συνταξιούχους, υπογραμμίζοντας ότι η κοινωνική ασφάλιση αντιμετωπίζεται «με ενσυναίσθηση και όραμα» και με σεβασμό στους συνταξιούχους και τις οργανώσεις τους.
Σε αυτό το πλαίσιο μίλησε για την κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας, την οποία χαρακτήρισε απόφαση αποκατάστασης της κοινωνικής δικαιοσύνης, καθώς και για την οριστική κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από 1η Ιανουαρίου 2027. «Σήμερα επιχειρούμε να χτίσουμε τον δεύτερο πυλώνα του μέλλοντος», δήλωσε, καλώντας τη Βουλή να υπερψηφίσει το νομοσχέδιο, ώστε να δοθεί, όπως είπε, «προοπτική κυρίως στη νέα γενιά» και μήνυμα ευρείας πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης.
