Σε μήνα-κλειδί για τη στεγαστική πολιτική εξελίσσεται ο Αύγουστος, καθώς στο τέλος του λήγουν δύο προγράμματα κατοικίας που χρηματοδοτήθηκαν από ευρωπαϊκούς πόρους και έχουν τραβήξει το ενδιαφέρον νοικοκυριών και ιδιοκτητών ακινήτων: το «Ανακαίνιση Κατοικίας» και το «Σπίτι μου ΙΙ». Μέσα στη συνεχιζόμενη στεγαστική πίεση, χιλιάδες πολίτες επιχειρούν είτε να εξασφαλίσουν επιδότηση για ανακαίνιση παλιών ακινήτων είτε να «κλειδώσουν» προνομιακή χρηματοδότηση για την απόκτηση δικής τους κατοικίας.
Τα έως τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η ανταπόκριση παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. Μέχρι έναν μήνα πριν από τη λήξη του «Σπίτι μου ΙΙ», έχουν εγκριθεί πάνω από 15.000 στεγαστικά δάνεια, συνολικής αξίας άνω των 1,8 δισ. ευρώ, ενώ η απορρόφηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού έχει φτάσει το 95%.
Την ίδια ώρα, έντονη είναι και η κινητικότητα στο νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», που στοχεύει στην αξιοποίηση του ανενεργού στεγαστικού αποθέματος και στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, οι αιτήσεις για ένταξη ακινήτων στο πρόγραμμα είχαν ξεπεράσει τις 150.000, ενώ σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις ο αριθμός των ακινήτων που έχουν ως τώρα κριθεί επιλέξιμα ξεπερνά τις 77.000. Το ενδιαφέρον είναι μεγάλο, καθώς πρόκειται για το πρώτο -και μοναδικό έως τώρα- πιλοτικό πρόγραμμα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο δεν επιδοτεί μόνο ενεργειακές παρεμβάσεις όπως πολλά προηγούμενα, αλλά κυρίως ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης, όπως πατώματα, κουζίνες, μπάνια και βαψίματα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα «κλειστά» ακίνητα. Για τα «ανοικτά» σπίτια που ήδη κατοικούνται, οι αιτήσεις επιδότησης ανακαίνισης ολοκληρώθηκαν στις 31 Ιουλίου, ενώ παράταση δόθηκε για τον Αύγουστο μόνο σε κατοικίες που ήταν επί χρόνια κλειστές.
Με αυτόν τον τρόπο το μέτρο επιχειρεί να προτάξει τα ακίνητα που παραμένουν ανενεργά και αναξιοποίητα, ώστε να επιστρέψουν στην αγορά, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση.
Για τα «κλειστά» ακίνητα, πάντως, το πλαίσιο είναι πιο αυστηρό: προβλέπει πενταετή δέσμευση διάθεσης αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση, «κλειδωμένο» ενοίκιο για τρία χρόνια και απαγόρευση χρήσης σε βραχυχρόνια μίσθωση.
Οι περιορισμοί αυτοί στοχεύουν στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών προς ενοικίαση, εξηγούν όμως και το γεγονός ότι, παρά το δέλεαρ της επιδότησης μέσω ΕΣΠΑ που φτάνει στα 36.000 ευρώ ανά ακίνητο ή έως και το 95% των δαπανών ανακαίνισης -σε συνδυασμό με φορολογικά κίνητρα και απαλλαγές για σπίτια που έμεναν κλειστά και θα διατεθούν ξανά για πρώτη φορά σε μακροχρόνια μίσθωση- μόλις ένα στα 10 από τα ακίνητα που κρίθηκαν επιλέξιμα αφορούσε «κλειστό» σπίτι.
Με τη διεύρυνση των κριτηρίων για να μπορέσουν να ενταχθούν περισσότερα ακίνητα, το ελάχιστο ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας για τα «κλειστά» ακίνητα μειώθηκε από 50% σε 20%, ενώ αυξήθηκαν και τα όρια κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος που είχαν τεθεί αρχικά, ώστε να αξιολογηθούν ως πραγματικά ανενεργές κατοικίες. Πλέον η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας θα εκδίδεται μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr, αποκλειστικά για «κλειστά» ακίνητα, με προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου 2026.
Ως προς το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», η προθεσμία για τους ήδη εγκεκριμένους δικαιούχους λήγει επίσης στις 31 Αυγούστου, ώστε να υπογραφούν οι δανειακές συμβάσεις. Αν ολοκληρωθούν και οι τελικές υπογραφές, η μέχρι τώρα πορεία έγκρισης και εκταμίευσης δείχνει ότι η χρηματοδότηση των δικαιούχων νοικοκυριών θα αγγίξει ή και θα ξεπεράσει το 98% του διαθέσιμου προϋπολογισμού.
Τα δύο προγράμματα αποτυπώνουν την πρόθεση της κυβέρνησης να απαντήσει στη στεγαστική κρίση όχι μόνο με επιδότηση της ζήτησης, αλλά και με ενεργοποίηση του ανεκμετάλλευτου αποθέματος κατοικιών. Το συγκεκριμένο μέτρο εντάχθηκε εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης, έπειτα από αναθεώρηση του αρχικού προγράμματος, μετά το 2023, όταν εντάθηκε το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία λίγο πριν από τη λήξη του ΤΑΑ, που εκπνέει επίσης στις 31 Αυγούστου, σχεδόν το 99% των δανείων που χορηγήθηκαν από το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» διατέθηκε σε νοικοκυριά που, βάσει του τελευταίου εκκαθαριστικού, είχαν δηλώσει εισοδήματα έως 44.000 ευρώ. Ένας στους τρεις δικαιούχους εμφανίζει εισοδήματα άνω των 24.000 ευρώ, ενώ μόλις ένας στους δέκα δήλωνε εισόδημα κάτω από 12.000 ευρώ.
Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι το στοιχείο αυτό αποτυπώνει την απήχηση που είχε το μέτρο κυρίως σε νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα, της τάξεως των 2.000 έως 3.650 ευρώ τον μήνα.
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
