Μπορεί το άγχος να «κολλάει»; Όταν ένας άνθρωπος δίπλα μας είναι έντονα αγχωμένος, δεν είναι σπάνιο να νιώσουμε κι εμείς ανησυχία ή ένταση, χωρίς προφανή λόγο. Ειδικοί στην ψυχική υγεία εξηγούν ότι το άγχος μεταδίδεται συναισθηματικά, όχι επειδή είναι κυριολεκτικά μεταδοτικό, αλλά επειδή οι άνθρωποι επηρεάζονται βαθιά από τη συναισθηματική κατάσταση των άλλων.
Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι αυτή η αντίδραση δεν συνδέεται μόνο με την ενσυναίσθηση. Συχνά σχετίζεται με βαθύτερους ψυχολογικούς μηχανισμούς, οι οποίοι διαμορφώθηκαν ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Το άγχος είναι κάτι περισσότερο από ένα συναίσθημα
Το άγχος είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε μια πραγματική ή αντιλαμβανόμενη απειλή. Δεν είναι πάντα αρνητικό, καθώς μπορεί να μας κινητοποιήσει για να αντιμετωπίσουμε δύσκολες καταστάσεις.
Όταν όμως γίνεται υπερβολικό ή επίμονο, επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλές φορές λειτουργεί ως εσωτερικό σήμα, δείχνοντας πως κάποιος φόβος ή μια συναισθηματική δυσκολία χρειάζεται προσοχή.
Οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας παίζουν σημαντικό ρόλο
Ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις πρώτες σχέσεις με τους ανθρώπους που μας φρόντισαν. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει σε σταθερό και ασφαλές περιβάλλον, μαθαίνει σταδιακά να αναγνωρίζει και να ρυθμίζει τα συναισθήματά του.
Αντίθετα, όταν οι γονείς του είναι ιδιαίτερα αγχωμένοι, απρόβλεπτοι ή συναισθηματικά ασταθείς, το παιδί μπορεί να αναπτύξει την αίσθηση ότι πρέπει να φροντίζει διαρκώς τους άλλους για να αισθάνεται και το ίδιο ασφαλές. Αυτό το μοτίβο μπορεί να συνεχιστεί και στην ενήλικη ζωή.
Σε πολλές στενές σχέσεις ενεργοποιείται, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, η ανάγκη να βοηθήσουμε ή να διορθώσουμε τη συναισθηματική κατάσταση του άλλου. Όταν ο σύντροφος, ένας φίλος ή ένα μέλος της οικογένειας βιώνει έντονο άγχος, κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται ότι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για να ηρεμήσει η κατάσταση. Έτσι, το άγχος του άλλου γίνεται σταδιακά και δικό τους.
Οι ψυχολόγοι εξηγούν ότι πίσω από αυτή την αντίδραση κρύβεται συχνά ο φόβος της αδυναμίας ή της απώλειας του ελέγχου. Η αίσθηση ότι δεν μπορούμε να βοηθήσουμε ένα αγαπημένο πρόσωπο μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη εσωτερική ένταση.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν γιατί επηρεάζονται τόσο έντονα από τα συναισθήματα των άλλων και να αναγνωρίσουν τα προσωπικά τους μοτίβα συμπεριφοράς.
Ο στόχος δεν είναι να σταματήσει κάποιος να νοιάζεται ή να δείχνει ενσυναίσθηση, αλλά να μάθει να ξεχωρίζει τα δικά του συναισθήματα από εκείνα των ανθρώπων γύρω του. Παράλληλα, η θεραπεία βοηθά στην καλύτερη διαχείριση της αίσθησης αδυναμίας, αποδοχής και αβεβαιότητας που συχνά συνοδεύει τις ανθρώπινες σχέσεις.
Το να στηρίζουμε έναν άνθρωπο που περνά μια δύσκολη περίοδο είναι σημαντικό. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να φορτωνόμαστε το άγχος του σαν να είναι δικό μας.
Η αναγνώριση των προσωπικών μας ορίων, η κατανόηση των δικών μας συναισθημάτων και η ανάπτυξη υγιών τρόπων διαχείρισης του άγχους μάς επιτρέπουν να είμαστε πραγματικά υποστηρικτικοί, χωρίς να εξαντλούμαστε ψυχικά. Η φροντίδα των άλλων ξεκινά, τελικά, από τη φροντίδα του εαυτού μας.
* Πηγή: Vita
Πηγή περιεχομένου: in.gr
