Ανακαλύψεις υποδεικνύουν τη φαρμακευτική χρήση κοπρανώδους υλικού στην ελληνορωμαϊκή εποχή, σύμφωνα με αρχαιολογικές έρευνες. Είναι ανατριχιαστικό να αναλογιστεί κανείς αν η θεραπεία ήταν χειρότερη από την ίδια την ασθένεια που επρόκειτο να θεραπεύσει. Μια χημική ανάλυση των υπολειμμάτων σε αρχαίο αγγείο αποκαλύπτει ότι τα φάρμακα που περιλάμβαναν κόπρανα ήταν οι τελευταίες εξελίξεις της Ιατρικής κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Τα ευρήματα αυτά, όπως αναφέρουν αρχαιολόγοι από την Τουρκία, παραπέμπουν στις συνταγές του Γαληνού της Περγάμου, του πατέρα της Ιατρικής, ο οποίος είχε περιγράψει τις θεραπευτικές ιδιότητες των ανθρώπινων κοπράνων.
Κατά την έρευνα στις αποθήκες του Μουσείου της Μπέργκαμα, παρατήρησα ότι κάποια γυάλινα αγγεία περιείχαν υπολείμματα, δήλωσε ο Τζενκέρ Ατίλα, αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου Τζουμχουριγιέτ στη Σίβα της Τουρκίας. Η μελέτη παρέχει τις πρώτες άμεσες ενδείξεις για τη φαρμακευτική χρήση κοπρανώδους υλικού στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα. Σε μελέτη που δημοσιεύεται στο Journal of Archaeological Science: Reports, ο Ατίλα και οι συνεργάτες του παρουσιάζουν τα αποτελέσματα αναλύσεων σε ένα σφραγισμένο γυάλινο βαλσαμάριο, το οποίο βρέθηκε σε τάφο της αρχαίας Περγάμου και χρονολογείται στον 2ο μ.Χ. αιώνα.
Η ανάλυση με τη χρήση αέριας χρωματογραφίας και φασματοσκοπίας μάζας έδειξε ότι το οργανικό υπόλειμμα περιείχε κοπροστανόλη και 24-αιθυλοκοπροστανόλη, δύο ουσίες που προέρχονται από τη διαδικασία μεταβολισμού της χοληστερόλης στα έντερα των ζώων. Το βαλσαμάριο, το οποίο είχε παραμείνει σφραγισμένο από τον 2ο αιώνα, φέρει σαφή στοιχεία κοπρανώδους υλικού, σύμφωνα με τους ερευνητές. Παρά την ασαφή προέλευση των κοπράνων, η αναλογία των δύο ουσιών υποδηλώνει ότι τα υλικά προέρχονται από ανθρώπους.
Εκτός από κόπρανα, το παρασκεύασμα περιλάμβανε επίσης καρβακρόλη, μια αρωματική ουσία που βρίσκεται στο θυμάρι. Οι ερευνητές αναγνωρίζουν αμέσως ότι επρόκειτο για φαρμακευτικό σκεύασμα του διάσημου ρωμαίου ιατρού Γαληνού. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, υπάρχουν αρκετές γνωστές συνταγές από εκείνη την εποχή που χρησιμοποιούσαν κόπρανα, συχνά συνδυασμένα με αρωματικά βότανα για την εξάλειψη της δυσάρεστης οσμής.
Ο Γαληνός, που έκανε την Πέργαμο κέντρο της ρωμαϊκής Ιατρικής κατά τον 2ο και 3ο αιώνα, είχε αναφερθεί στη θεραπευτική αξία των κοπράνων ενός παιδιού που είχε καταναλώσει όσπρια, ψωμί και κρασί. Η παρούσα μελέτη προσφέρει τις πρώτες άμεσες χημικές αποδείξεις για τη φαρμακευτική χρήση κοπρανώδους υλικού στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα. Τα ευρήματα αυτά ευθυγραμμίζονται με τις συνταγές που έχουν καταγραφεί από τον Γαληνό και άλλους κλασικούς συγγραφείς, επισημαίνοντας ότι αυτές οι θεραπείες ήταν πραγματικά εφαρμοσμένες και όχι απλώς θεωρητικές περιγραφές στα γραπτά.
in.gr
![]()

