Η άσκηση και εγκέφαλος συνδέονται πιο άμεσα απ’ όσο δείχνει η εμπειρία μετά την προπόνηση. Ερευνητές από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Βόννης εξέτασαν αν ακόμη και μία μόνο προπόνηση μπορεί να αφήσει μετρήσιμο αποτύπωμα στα δίκτυα του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη συναισθηματική επεξεργασία.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Human Neuroscience, εστίασε στην επικοινωνία ανάμεσα στην αμυγδαλή και σε άλλες περιοχές του εγκεφάλου πριν και μετά την άσκηση.
Μία προπόνηση, δύο διαφορετικές εντάσεις
Στη μελέτη συμμετείχαν 20 υγιείς άνδρες ηλικίας 20 έως 35 ετών. Δεν επρόκειτο για ανθρώπους που γυμνάζονταν περιστασιακά, αλλά για καλά προπονημένους ποδηλάτες, οι περισσότεροι από τους οποίους χαρακτηρίζονταν ιδιαίτερα δραστήριοι. Κάθε συμμετέχων δοκιμάστηκε σε τρεις διαφορετικές συνθήκες: μία διαλειμματική προπόνηση χαμηλότερης έντασης, μία υψηλής έντασης και μία συνθήκη ελέγχου, κατά την οποία έμεινε καθισμένος στο ποδήλατο χωρίς να ασκείται.
Πριν και μετά από κάθε συνεδρία, οι ερευνητές αξιολόγησαν τη διάθεσή τους και πραγματοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) σε κατάσταση ηρεμίας.
Ο στόχος ήταν να διαπιστώσουν όχι μόνο αν άλλαζε ο τρόπος με τον οποίο ένιωθαν οι συμμετέχοντες, αλλά και αν υπήρχαν παράλληλες μεταβολές στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούσαν συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου.
Και οι δύο μορφές άσκησης συνδέθηκαν με σημαντική αύξηση των θετικών συναισθημάτων μετά την προπόνηση.
Η βελτίωση ήταν κάπως μεγαλύτερη μετά την υψηλής έντασης άσκηση, όμως η διαφορά μεταξύ των δύο εντάσεων δεν ήταν στατιστικά σημαντική. Έτσι, τα αποτελέσματα δεν επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι όσο πιο έντονα γυμνάζεται κανείς τόσο περισσότερο βελτιώνεται η διάθεση. Παράλληλα, η άσκηση δεν οδήγησε σε σημαντική μείωση των αρνητικών συναισθημάτων ή του άγχους. Οι συμμετέχοντες ήταν εξαρχής υγιείς, πολύ γυμνασμένοι και είχαν χαμηλά επίπεδα αρνητικής διάθεσης και άγχους.
Το πιο ενδιαφέρον σημείο της έρευνας εντοπίστηκε, ωστόσο, στις απεικονίσεις του εγκεφάλου.
Οι επιστήμονες έδωσαν ιδιαίτερη προσοχή στην αμυγδαλή, μια περιοχή του εγκεφάλου που συμμετέχει στην επεξεργασία συναισθηματικά σημαντικών πληροφοριών. Στη συνέχεια εξέτασαν πώς η δραστηριότητά της συνδεόταν με εκείνη άλλων περιοχών του εγκεφάλου.
Στην ανάλυση ολόκληρου του εγκεφάλου δεν βρέθηκαν σημαντικές αλλαγές στη λειτουργική συνδεσιμότητα της αμυγδαλής μετά την άσκηση. Όταν όμως οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε συγκεκριμένες περιοχές, ξεχώρισε ο προσφηνοειδής λόβιος. Πρόκειται για περιοχή που συμμετέχει, μεταξύ άλλων, στην αυτοαναφορική σκέψη, τη μνήμη και σε διαδικασίες που σχετίζονται με τη ρύθμιση των συναισθημάτων και της προσοχής.
Η αμυγδαλή και ο προσφηνοειδής λόβιος εμφανίζουν συνήθως αντίθετη σχέση στη δραστηριότητά τους: όταν αυξάνεται η δραστηριότητα της μίας περιοχής, η άλλη τείνει να μειώνεται.
Στη συνθήκη χωρίς άσκηση, αυτή η αντίθετη σχέση εξασθένησε. Μετά την άσκηση, όμως, διατηρήθηκε, ενώ μετά την υψηλής έντασης προπόνηση υπήρξε τάση να γίνει ακόμη ισχυρότερη.
Το συγκεκριμένο εύρημα ενδιαφέρει τους ερευνητές επειδή η επικοινωνία μεταξύ αμυγδαλής και προσφηνοειδούς λοβιού έχει βρεθεί διαταραγμένη σε ορισμένες συναισθηματικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη. Αυτό δεν σημαίνει ότι μία προπόνηση μπορεί να αντιμετωπίσει την κατάθλιψη, ούτε ότι οι αλλαγές που καταγράφηκαν εξηγούν από μόνες τους γιατί νιώθουμε καλύτερα μετά την άσκηση.
Μάλιστα, οι ερευνητές δεν βρήκαν σημαντική άμεση συσχέτιση ανάμεσα στις αλλαγές στην επικοινωνία των δύο εγκεφαλικών περιοχών και στην αλλαγή της διάθεσης των συμμετεχόντων.
Τα αποτελέσματα προσφέρουν, πάντως, μια ενδιαφέρουσα ένδειξη ότι ακόμη και μια μεμονωμένη περίοδος σωματικής δραστηριότητας μπορεί να επηρεάζει προσωρινά δίκτυα του εγκεφάλου που εμπλέκονται στη συναισθηματική επεξεργασία.
Η μελέτη ήταν μικρή και συμμετείχαν μόνο 20 νέοι, πολύ καλά προπονημένοι άνδρες. Δεν είναι γνωστό, επομένως, αν θα προέκυπταν τα ίδια αποτελέσματα σε γυναίκες, μεγαλύτερους ανθρώπους ή άτομα που δεν γυμνάζονται συστηματικά. Οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες για να φανεί ποιες μορφές άσκησης προκαλούν αυτές τις αλλαγές, πόσο διαρκούν και τι σημαίνουν μακροπρόθεσμα για τη συναισθηματική υγεία.
Το μήνυμα, προς το παρόν, είναι ότι η επίδραση της κίνησης μπορεί να ξεκινά πολύ νωρίτερα απ’ όσο φανταζόμαστε. Μία μόνο προπόνηση συνδέθηκε με καλύτερη θετική διάθεση και με μετρήσιμες διαφορές στον τρόπο λειτουργίας ενός εγκεφαλικού δικτύου που σχετίζεται με τα συναισθήματα.
* Πηγή: Vita
