Το εργασιακό άγχος μπορεί να ξεκινά πριν ακόμη φτάσει κανείς στο γραφείο και να συνεχίζεται στο μυαλό του μέχρι αργά το βράδυ. Όταν η δουλειά «έρχεται μαζί μας» στο σπίτι και ο εγκέφαλος δεν αποσυνδέεται από τα προβλήματα, η πίεση μεγαλώνει.
Όμως ποιον ρόλο παίζει η διάθεση με την οποία ξεκινά η ημέρα; Νέα μελέτη δείχνει ότι όσοι ξυπνούν με αρνητική στάση απέναντι στην εργασία τους είναι λιγότερο πιθανό να βιώσουν πλήρη συγκέντρωση και απορρόφηση σε μια δραστηριότητα. Έτσι, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, αφού η μειωμένη απορρόφηση συνδέεται με περισσότερες σκέψεις γύρω από τις επαγγελματικές έγνοιες το βράδυ.
Τι έδειξε η μελέτη για το εργασιακό άγχος
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Happiness Studies, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές στον Καναδά και τη Γερμανία και παρακολούθησε 102 εργαζομένους για δύο εργάσιμες εβδομάδες. Στόχος ήταν να εξεταστεί αν η διάθεση με την οποία ξεκινά κάποιος την ημέρα του επηρεάζει τον τρόπο που βιώνει την εργασία του, αλλά και τις σκέψεις που κάνει πριν κοιμηθεί.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν καθημερινά τρία σύντομα ερωτηματολόγια: το πρώτο το πρωί, μετά το ξύπνημα και πριν από την εργασία, το δεύτερο λίγο μετά το τέλος της εργασίας και το τρίτο το βράδυ. Οι ερευνητές κατέγραψαν διαφορετικές στάσεις απέναντι στην επερχόμενη ημέρα: αν οι εργαζόμενοι ανυπομονούσαν να πάνε στη δουλειά, αν τη φοβούνταν, αν την έβλεπαν ως πρόκληση ή αν περίμεναν ότι θα σταθεί εμπόδιο στην επιτυχία τους.
Παράλληλα, μέτρησαν πόσο απορροφημένοι ένιωθαν από τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες και πόση ενέργεια είχαν το βράδυ. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν επίσης πόσο συχνά γύριζαν νοητικά σε αγχωτικές σκέψεις για τη δουλειά την ώρα του ύπνου.
Προσμονή, συγκέντρωση και εργασιακό άγχος
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι ξυπνούσαν ανυπομονώντας για μια ευχάριστη εργάσιμη ημέρα είχαν περισσότερες πιθανότητες να συγκεντρωθούν σε μία δραστηριότητα και να απορροφηθούν πλήρως, μέχρι του σημείου να χάσουν και την αίσθηση του χρόνου.
Αντίθετα, όσοι ξεκινούσαν την ημέρα τους με φόβο ή αρνητικές προσδοκίες για τη δουλειά εμφάνιζαν χαμηλότερα επίπεδα απορρόφησης. Η αντιμετώπιση της εργασίας ως πρόκλησης έδωσε λιγότερο ξεκάθαρα αποτελέσματα, ενώ η προσδοκία ότι η δουλειά θα εμποδίσει την προσωπική επιτυχία δεν έδειξε αξιόπιστη σύνδεση με τη συγκέντρωση και την απορρόφηση. Οι διαφορές, πάντως, ήταν σχετικά μικρές και δεν δείχνουν δραματικές αλλαγές.
Ένα ακόμη εύρημα αφορά τη σχέση ανάμεσα στην απορρόφηση στη δουλειά και στις σκέψεις πριν από τον ύπνο. Οι ημέρες κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι βίωναν λιγότερο αυτή την κατάσταση, κατά την οποία συγκεντρώνονταν και απορροφούνταν πιο εύκολα, συνδέονταν με περισσότερη ανακύκλωση επαγγελματικών προβληματισμών το βράδυ.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι όταν κάποιος καταφέρνει να συγκεντρωθεί ουσιαστικά στην εργασία του, ενδέχεται να αισθάνεται πως έχει ολοκληρώσει περισσότερα πράγματα, με αποτέλεσμα να αφήνει λιγότερες εκκρεμότητες στο μυαλό του. Η ίδια η αρνητική πρωινή διάθεση, ωστόσο, δεν προέβλεπε άμεσα και με αξιοπιστία την αυξημένη βραδινή ανησυχία. Η σύνδεση εμφανίστηκε κυρίως μέσω της μειωμένης απορρόφησης στην εργασία.
Ενδιαφέρον είναι ότι η συγκέντρωση δεν συνδέθηκε με περισσότερη ενέργεια το βράδυ, όπως είχαν δείξει παλαιότερες έρευνες. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι ίσως βοηθά περισσότερο στην ψυχική αποσύνδεση από την εργασία παρά στην αναπλήρωση της ενέργειας.
Ως πιθανή πρακτική για καλύτερη νοητική αποσύνδεση, οι επιστήμονες προτείνουν, μεταξύ άλλων, την καταγραφή των εκκρεμοτήτων της επόμενης ημέρας πριν από τον ύπνο, χωρίς όμως να έχουν εξετάσει την αποτελεσματικότητά της στη συγκεκριμένη έρευνα.
