Η επιστροφή των παιδιών στο σχολείο φέρνει ξανά τη ρουτίνα της καθημερινότητας, αλλά και την ευκαιρία για έναν βασικό έλεγχο της υγείας τους. Εμβόλια, ύπνος, διατροφή, σωματική δραστηριότητα, πρόληψη των λοιμώξεων και ψυχική υγεία μπαίνουν στην ατζέντα κάθε οικογένειας με την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Η παιδίατρος και διδάκτωρ Παιδονευρολογίας του ΑΠΘ, Δρ Όλγα Τζέτζη, μιλώντας στο Πρακτορείο Fm και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ», υπογραμμίζει ότι ο προληπτικός έλεγχος του παιδιού δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τυπική διαδικασία για την έκδοση σχολικού πιστοποιητικού. «Ο προληπτικός έλεγχος δεν είναι ένα χαρτί. Η επίσκεψη στον παιδίατρο στην αρχή της σχολικής χρονιάς πρέπει να στοχεύει στην ουσιαστική αξιολόγηση της υγείας του παιδιού και όχι μόνο στη συμπλήρωση του Ατομικού Δελτίου Υγείας του Μαθητή». Όπως εξηγεί η Δρ Τζέτζη, ο παιδιατρικός προληπτικός έλεγχος βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση. Ελέγχονται η ανάπτυξη, το ύψος και το βάρος, η αρτηριακή πίεση όπου προβλέπεται, η καρδιά, το αναπνευστικό και το μυοσκελετικό σύστημα, ενώ αξιολογούνται επίσης η όραση και η ακοή. Παράλληλα, ανάλογα με την ηλικία και τα ευρήματα, ο παιδίατρος εξετάζει ζητήματα που αφορούν τον ύπνο, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και την ψυχική υγεία. Οι εργαστηριακές εξετάσεις δεν χρειάζονται σε κάθε παιδί, αλλά ζητούνται όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη.
Έλεγχος των εμβολίων
Σύμφωνα με την ειδικό, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει ο έλεγχος της εμβολιαστικής κάλυψης. Οι γονείς χρειάζεται να δουν το βιβλιάριο υγείας του παιδιού, έντυπο ή ψηφιακό, και να επιβεβαιώσουν με τον παιδίατρο ότι έχουν γίνει οι προβλεπόμενες δόσεις. «Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών επικαιροποιείται και επομένως χρειάζεται να ελέγχεται τι προβλέπεται για κάθε ηλικία. Το 2026 ισχύει επικαιροποιημένο πρόγραμμα, ενώ μέσω του ψηφιακού βιβλιαρίου υγείας του παιδιού και του Εθνικού Μητρώου Εμβολιασμών μπορούν να εντοπιστούν και τυχόν κενά στην εμβολιαστική κάλυψη. Με την έναρξη της φθινοπωρινής περιόδου, οι γονείς θα πρέπει επίσης να ενημερώνονται από τον παιδίατρο για τα εμβόλια που συστήνονται ανάλογα με την ηλικία και τα χαρακτηριστικά του κάθε παιδιού».
Ώρες ύπνου ανάλογα με την ηλικία
Η επιστροφή στο σταθερό ωράριο ύπνου είναι ένα από τα βασικά ζητήματα μετά τις καλοκαιρινές διακοπές. «Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος συνδέεται με τη λειτουργία του εγκεφάλου και επηρεάζει τη συγκέντρωση, τη μνήμη, τη διάθεση και τη συμπεριφορά. Τα παιδιά ηλικίας 5 ετών χρειάζονται 10-13 ώρες ύπνου, τα δεκάχρονα περίπου 9-12 ώρες, ενώ στην εφηβεία χρειάζονται περίπου 8-10 ώρες. Σημαντικό μέρος της καθημερινής ρουτίνας είναι και οι οθόνες. Η διαχείρισή τους, ωστόσο, δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε εφαρμογές γονικού ελέγχου. Χρειάζονται σταθερά όρια, συζήτηση και εκπαίδευση του παιδιού, αλλά και συνέπεια από την πλευρά των γονέων».
Όχι ενεργειακά ποτά, ζάχαρη, αλάτι, κορεσμένα λιπαρά
Στη διατροφή, η διακεκριμένη παιδίατρος σημειώνει πως το ζητούμενο δεν είναι ένα «τέλειο» πρωινό, αλλά ένα απλό και ισορροπημένο γεύμα που να χωρά στην καθημερινότητα της οικογένειας. «Ένα γαλακτοκομικό, ψωμί ή δημητριακά ολικής αλέσεως και ένα φρούτο αποτελούν ενδεικτικές επιλογές. Για το σχολείο, ένα απλό σάντουιτς και ένα φρούτο μπορούν να αποτελέσουν ένα πρακτικό κολατσιό, ενώ μπορεί να προστεθεί γιαούρτι εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες μεταφοράς και συντήρησης». Αντίθετα, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στα ενεργειακά ποτά, τα οποία, όπως επισημαίνει η κ. Τζέτζη, δεν είναι κατάλληλα ροφήματα για παιδιά και εφήβους. Παράλληλα, συστήνεται περιορισμός των ζαχαρούχων ποτών και της συστηματικής κατανάλωσης τροφίμων με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά.
Πότε μένει το παιδί στο σπίτι
Ο καλός αερισμός των σχολικών χώρων, το καθαρό περιβάλλον, η αντιμετώπιση της υγρασίας και η σωστή υγιεινή των χεριών είναι βασικά μέτρα για τον περιορισμό των λοιμώξεων. «Ένα παιδί με πυρετό δεν θα πρέπει να πηγαίνει στο σχολείο και μπορεί να επιστρέψει όταν έχει παραμείνει τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς πυρετό, χωρίς τη χρήση αντιπυρετικού, και εφόσον η γενική του κατάσταση επιτρέπει την κανονική παρακολούθηση του σχολικού προγράμματος. Αντίθετα, ένα παιδί με ήπια καταρροή ή βήχα, που κατά τα άλλα είναι καλά, δεν χρειάζεται απαραίτητα να απουσιάσει για πολλές ημέρες. Για λοιμώξεις όπως ο στρεπτόκοκκος, αλλά και για εμέτους και γαστρεντερίτιδες, οι γονείς θα πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του παιδιάτρου και τις σχετικές οδηγίες του ΕΟΔΥ».
Αλλαγές στη συμπεριφορά που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η ψυχική υγεία είναι εξίσου σημαντικό μέρος του προληπτικού ελέγχου, λέει η διδάκτωρ Παιδονευρολογίας του ΑΠΘ. «Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ένα παιδί παρουσιάζει ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά του. Απόσυρση, φόβος να πάει στο σχολείο, συχνές αναφορές σε πονοκέφαλο ή πόνο στην κοιλιά, απώλεια αντικειμένων ή αλλαγή παρέας είναι ορισμένα σημάδια που θα πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται ξαφνικά. Στην περίπτωση αυτή, η προσέγγιση δεν πρέπει να γίνεται με ανάκριση ή πίεση. Ο γονιός χρειάζεται να δημιουργήσει ένα ασφαλές περιβάλλον, δείχνοντας στο παιδί ότι μπορεί να μιλήσει χωρίς να φοβάται ότι θα τιμωρηθεί ή θα το μαλώσουν. Στο πλαίσιο αυτό, δεν πρέπει να παραβλέπεται και το cyberbullying, καθώς σημαντικό μέρος της κοινωνικής ζωής των παιδιών και των εφήβων έχει πλέον μεταφερθεί στο διαδίκτυο».
ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ
